Θράκη:Πιστοποιούνται τα Αρχαιολογικά Μουσεία Αβδήρων και Αλεξανδρούπολης

 

Το Αρχαιολογικό Μουσείο των Αβδήρων και το Αρχαιολογικό Μουσείο της Αλεξανδρούπολης, λαμβάνουν το σήμα πιστοποίησης, μετά από τη σχετική γνωμοδότηση του Συμβουλίου Μουσείων, στο πλαίσιο εφαρμογής του Ν. 4858/2021 που στοχεύει στη βελτίωση της ποιότητας και της λειτουργίας των δημοσίων μουσείων. Η διαδικασία πιστοποίησης, μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος, είναι υποχρεωτική και καλύπτει συνολικά περισσότερα από 200 δημόσια μουσεία του Υπουργείου Πολιτισμού. Το πρόγραμμα που εξελίσσεται σταθερά και μεθοδικά από τις υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού εφαρμόστηκε αρχικά, το 2021, σε πιλοτική βάση. Το Ελληνικό Σύστημα Αναγνώρισης και Πιστοποίησης, αποσκοπεί στην αναβάθμιση όλων των μουσείων της ελληνικής επικράτειας και την προσαρμογή τους στα διεθνή μουσειολογικά πρότυπα, με στόχο αφενός την ανταποδοτικότητα των Μουσείων προς τον επισκέπτη και αφετέρου την ενδυνάμωσή τους ως φορέων πολιτισμού.

Η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, δήλωσε: «Το Υπουργείο Πολιτισμού προωθεί εντατικά την πιστοποίηση των ελληνικών μουσείων, μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος το οποίο επιτρέπει την αυτοματοποίηση και την αποτελεσματικότερη διαχείριση της διαδικασίας για την αναγνώριση των ιδιωτικών μουσείων και την πιστοποίηση των δημόσιων μουσείων της χώρας. Στόχος μας είναι  να δημιουργηθεί για τα ελληνικά μουσεία ένα σταθερό και αξιόπιστο ενιαίο πλαίσιο λειτουργίας, ενισχύοντας την ποιότητα των υπηρεσιών τους, τη βιωσιμότητα και την προσαρμογή τους στις σύγχρονες κοινωνικές απαιτήσεις. Σήμερα, τα μουσεία –ανεξαρτήτως μεγέθους ή χαρακτήρα– βρίσκονται αντιμέτωπα με ολοένα και πιο απαιτητικές προκλήσεις. Καλούνται να είναι εξωστρεφή, να δίνουν έμφαση στην προσβασιμότητα, στην ποικιλομορφία, να αξιοποιούν ψηφιακά εργαλεία, ακολουθώντας συγκεκριμένες προδιαγραφές λειτουργίας. Η ποιοτική αναβάθμιση των υπηρεσιών τους δεν αποτελεί τυπική διαδικασία. Είναι το εργαλείο για να γίνουν λειτουργικά, ενταγμένα στην κοινωνία. Η πιστοποίηση των Αρχαιολογικών Μουσείων Αβδήρων και Αλεξανδρούπολης αποτελεί ένα ακόμη ουσιαστικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, επιβεβαιώνοντας την προσήλωση των υπηρεσιών μας στη συστηματική αναβάθμιση των περιφερειακών μουσείων και στην ενίσχυση του ρόλου τους, ως ζωντανών πυρήνων πολιτισμού και εκπαίδευσης στις τοπικές κοινωνίες. Η διαδικασία αποτελεί ένα σύστημα αξιολόγησης που εφαρμόζεται με πρότυπο τρόπο από τις υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού, αποτελώντας σημαντικό βήμα για τη συνεχή αναβάθμιση των ελληνικών μουσείων, με στόχο την παροχή ποιοτικών υπηρεσιών και τη βελτίωση της εμπειρίας των επισκεπτών».

Τους φακέλους για την πιστοποίηση των Μουσείων Αλεξανδρούπολης και Αβδήρων υπέβαλαν οι Εφορείες Αρχαιοτήτων Έβρου και Ξάνθης, αντίστοιχα. Η διαδικασία πιστοποίησης ξεκίνησε, το 2024, με τη διενέργεια αυτοψιών από τα αρμόδια κλιμάκια των κεντρικών υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού και συνεχίστηκε με την εκπόνηση και την υλοποίηση εξατομικευμένων προγραμμάτων αναβάθμισης για κάθε Μουσείο. Τα προγράμματα αναβάθμισης αφορούσαν στη βελτίωση των κτηριακών υποδομών, στην οργάνωση και εύρυθμη λειτουργία των Μουσείων, στην αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών προς το κοινό, καθώς και στην ενίσχυση της διασύνδεσής τους με την κοινωνία. Όσον αφορά στις κτηριακές υποδομές, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στη νομιμότητα των εγκαταστάσεων, στην ενεργειακή τους απόδοση, στην εφαρμογή μέτρων πυροπροστασίας, στην εξασφάλιση της προσβασιμότητας για όλους τους επισκέπτες.

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Αλεξανδρούπολης εγκαινιάστηκε τον Ιούνιο του 2022, και αποτελεί ένα από τα πιο σύγχρονα μουσεία της Ελλάδας. Στη μόνιμη έκθεση του περιλαμβάνονται ευρήματα που έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη από όλη τη Θράκη και αφηγούνται την ιστορία της περιοχής, από τους προϊστορικούς έως και τους ρωμαϊκούς χρόνους. Περισσότερα από 1.000 αρχαία αντικείμενα, αγγεία πήλινα, γυάλινα, χάλκινα και αργυρά νομίσματα, γλυπτά και ταφικές στήλες, όπλα, περίτεχνα κοσμήματα, ειδώλια, εργαλεία και αντικείμενα καθημερινής χρήσης, καλύπτουν μια μακρά περίοδο, από την 6η προχριστιανική χιλιετία έως τον 4ο αιώνα μ.Χ. Την παρουσίαση των εκθεμάτων συνοδεύουν βιντεοπροβολές και ψηφιακές πολυμεσικές εφαρμογές για μια πιο διαδραστική εμπειρία. Το Μουσείο είναι πλήρως προσβάσιμο από τα ΑμεΑ.

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Αβδήρων, εγκατεστημένο στον σύγχρονο οικισμό των Αβδήρων, στην Ξάνθη, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μουσεία της Θράκης. Λειτουργεί από τον Ιανουάριο του 2000 και στεγάζει ευρήματα από τις ανασκαφές στην περιοχή, που ξεκίνησαν το 1950. Η έκθεση χωρίζεται σε τρεις κύριες ενότητες που αναδεικνύουν την ιστορία της πόλης όπου γεννήθηκαν σπουδαίοι φιλόσοφοι, όπως ο Δημόκριτος και ο Πρωταγόρας. Η παρουσίση οργανώνεται σε θεματικές ενότητες που αφορούν στη δημόσια και ιδιωτική ζωή των αρχαίων Αβδηριτών, στις ταφικές συνήθειες και στη θρησκεία. Το Μουσείο έχει έντονα εκπαιδευτικό προσανατολισμό, με τα εκθέματα να πλαισιώνονται από πλούσιο εποπτικό υλικό, όπως χάρτες, σχέδια και διαγράμματα.

Μακεδονία:Η Ιστορία του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης

 

Η ιστορία του ΑρχαιολογικούΜουσείου Θεσσαλονίκης (ΑΜΘ) παρακολουθεί τη διαδρομή της νεότερης ιστορίας της πόλης. Η Εφορεία Αρχαιοτήτων «παρά τη Γενική Διοικήσει Μακεδονίας» ήταν η πρώτη υπηρεσία που ιδρύθηκε, τον Νοέμβριο του 1912, δεκαπέντε μόλις μέρες μετά την υπογραφή παράδοσης της πόλης στο Ελληνικό Κράτος.

Μέχρι το 1925 τόπος συγκέντρωσης των αρχαιοτήτων της Μακεδονίας ήταν το Διοικητήριο (το σημερινό κτίριο του Υπουργείου Μακεδονίας και Θράκης), καθώς και η Οθωμανική Σχολή Ιδαδιέ, το κτίριο που στέγασε τη Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου. Κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου, συγκεντρώνονται αρχαιότητες από τον γαλλικό στρατό της Ανατολής (Armée Françcaise d’ Orient) αρχικά στο Καραμπουρνάκι και στη συνέχεια στη Ροτόντα, ενώ τα ευρήματα από τις έρευνες των Άγγλων συγκεντρώνονται στον Λευκό Πύργο.

Το 1925 παραχωρείται στην Αρχαιολογική Υπηρεσία το Γενή Τζαμί, «το νεότερο τζαμί», τζαμί των Ντονμέδων (εξισλαμισμένων Εβραίων), της άλλοτε τουρκοκρατούμενης Θεσσαλονίκης. Το Γενί Τζαμί θα αποτελέσει το πρώτο μουσείο της πόλης, όπως το δηλώνει και η επιγραφή που έχει απομείνει στην προμετωπίδα του. Το 1940 πολλές αρχαιότητες, κυρίως γλυπτά, θάφτηκαν σε ορύγματα προκειμένου να διασωθούν από τη λαίλαπα του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου. Οι αρχαιότητες ξεθάφτηκαν το 1951 και για πρώτη φορά εκτέθηκαν στην κεντρική αίθουσα του Αρχαιολογικού Μουσείου (Γενί Τζαμί), το 1953.

Το 1950 παραχωρήθηκε ένα μεγάλο οικόπεδο σε κεντρικό σημείο της Θεσσαλονίκης, στην Πλατεία Χ.Α.Ν.Θ. σε άμεση γειτνίαση με τη μεγάλη έκταση όπου οργανωνόταν η Διεθνής Έκθεση. Ο σχεδιασμός του νέου μουσείου ανατέθηκε στον επιφανή Έλληνα αρχιτέκτονα Πάτροκλο Καραντινό, σημαντικό εκπρόσωπο του μοντερνισμού στην Ελλάδα.

Το νέο μουσείο εγκαινιάστηκε το 1962 με κάθε επισημότητα, μαζί με τις γιορτές για την επέτειο των πενήντα χρόνων από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, με έκθεση των εντυπωσιακών ευρημάτων των τάφων του Δερβενίου που είχαν αποκαλυφθεί την ίδια χρονιά. Στη συνέχεια οργανώθηκε έκθεση γλυπτικής, από τους αρχαϊκούς έως τους ρωμαϊκούς χρόνους, από τον ομότιμο καθηγητή Αρχαιολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Γιώργο Δεσπίνη.

Τα λαμπρά ευρήματα του καθηγητή Μανόλη Ανδρόνικου από την ανασκαφή των βασιλικών τάφων των Αιγών στη Βεργίνα, τα οποία μεταφέρθηκαν για φύλαξη και συντήρηση στο μουσείο αμέσως μετά την ανεύρεσή τους, επέβαλλαν την οργάνωση νέου τρόπου έκθεσης και κατέδειξαν την ανάγκη μιας κτιριακής επέκτασης. Το 1982 οργανώθηκε μια νέα έκθεση, αυτής των ταφικών ανασκαφικών συνόλων από τη Σίνδο. Η ανασκαφή και η έκθεση πραγματοποιήθηκαν με την εποπτεία και επιμέλεια της εφόρου αρχαιοτήτων Αικατερίνης Δεσποίνη. Το 1985, επετειακό έτος για τα 2.300 χρόνια από την ίδρυση της Θεσσαλονίκης από τον Κάσσανδρο το 315 π.Χ., οργανώθηκε η πρώτη μεγάλη έκθεση αφιερωμένη στην ιστορία και αρχαιολογία της πόλης, με την επιμέλεια της τότε διευθύντριας του Μουσείου Ιουλίας Βοκοτοπούλου.

 

Το 1996 έγινε η πρώτη εκτεταμένη έκθεση για την προϊστορική Μακεδονία στον ημιυπόγειο χώρο κάτω από την έκθεση της Βεργίνας, στο καινούργιο κτίριο του Α. Βογιατζή του 1980, με εποπτεία του τότε διευθυντή του Μουσείου Δημήτρη Γραμμένου και επιμέλεια της αρχαιολόγου Μαρίας Παππά. Το 1998, μετά από τη μεταφορά των ευρημάτων των Αιγών από το Μουσείο Θεσσαλονίκης στη Βεργίνα και την έκθεσή τους στο μουσειακό οικοδόμημα που ανέπλαθε τον μεγάλο ταφικό τύμβο των βασιλικών τάφων, οργανώθηκε στο Μουσείο έκθεση με θέμα ο «Χρυσός των Μακεδόνων», υπό την εποπτεία του τότε διευθυντού Δημήτρη Γραμμένου και επιμέλεια των αρχαιολόγων Μπετίνας Τσιγαρίδα και Δέσποινας Ιγνατιάδου, προκειμένου να καλυφτεί το «κενό» που άφησε στη συνείδηση του κοινού η έλλειψη των εντυπωσιακών βασιλικών κτερισμάτων.

Το 2001 με σχετικό Προεδρικό Διάταγμα [Π.Δ. 401/2001, ΦΕΚ 286/Α’/20.12.2001] το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης γίνεται ανεξάρτητη περιφερειακή μονάδα του Υπουργείου Πολιτισμού. Η επιτακτική ανάγκη ανακαίνισης του κτιρίοου του Καραντινού και του Βογιατζή και οι σύγχρονες μουσειολογικές επιταγές, οδήγησαν στην απόφαση μιας ριζικής μετασκευής του Μουσείου στην αυγή του 21ου αιώνα που πραγματοποιήθηκε σε σχέδια του αρχιτέκτονα Νίκου Φυντικάκη.

Μετά από μία μακρά περίοδο εργασιών απαραίτητων για την αναδιοργάνωση των χώρων έκθεσης, αποθήκευσης, συντήρησης και διοίκησης, το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης άνοιξε τις πύλες του στο κοινό τον Σεπτέμβριο του 2006. Στο διάστημα που προηγήθηκε, εκτός από την κτιριακή επέκταση ολοκληρώθηκε και το σημαντικότερο και ουσιαστικότερο μέρος της προσπάθειάς μας: σχεδιάστηκε και πραγματοποιήθηκε η επανέκθεση των συλλογών του Μουσείου με τρόπο που να καλύπτει τις ανάγκες του σύγχρονου επισκέπτη.

Το ανακαινισμένο πλέον Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης λειτουργεί από το 2006 με πέντε νέες θεματικές εκθέσεις, που πραγματοποιήθηκαν υπό την εποπτεία του Δ. Γραμμένου και μεγάλου επιτελείου πολλών ειδικοτήτων. Η έκθεση, απολύτως ανθρωποκεντρική, έχει έντονο διδακτικό χαρακτήρα, εστιάζοντας πάντα στον άνθρωπο, τόσο ως δημιουργό των τεχνουργημάτων, όσο και ως σύγχρονο θεατή-επισκέπτη. Το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης είναι ένας χώρος πολιτισμού και μάθησης, ανοιχτός σε όλους.

ΜΟΝΙΜΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ

👉ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΜAΚΕΔΟΝIA  

👉ΠΡΟΣ ΤΗ ΓEΝΕΣΗ ΤΩΝ ΠOΛΕΩΝ

👉ΣΤΗ ΜAΚΕΔΟΝIA AΠO ΤΟΝ 7o AΙ. Π.Χ. ΩΣ ΤΗΝ YΣΤΕΡΗ AΡΧAΙOΤΗΤA

👉ΘΕΣΣAΛΟΝIΚΗ,ΜAΚΕΔΟΝIAΣ ΜΗΤΡOΠΟΛΙΣ

👉Ο ΧΡΥΣOΣ ΤΩΝ ΜAΚΕΔOΝΩΝ

👉ΑΓΡOΣ,ΟΙΚIA,ΚΗΠΟΣ ΤOΠΟΣ

👉ΜΝΗΜΗ ΚAΙ... ΛIΘΟΙ

👉ΜAΚΕΔΟΝIA.ΑΠO ΤΙΣ ΨΗΦIΔΕΣ ΣΤA pixels

Macedonia:The Story of the Archaeological Museum of Thessaloniki

 

The story of the Archaeological Museum of Thessaloniki is similar to the city's recent history. The Ephorate of Antiquities "by the General Directorate of Macedonia" was the first service to be founded, on November 1912, only a fortnight after the city was incorporated into the Greek State.

Until 1925, all antiquities found in Macedonia were gathered at the Residency (Dioikitirion- the modern-day building of the Ministry of Macedonia-Thrace) as well as the Ottoman Idadie School, which housed the Faculty of Philosophy of the Aristotle University. During World War I, the French Army (Armee Francaise d’ Orient) was gathering antiquities initially at Karabournaki and later on at Rotonda, while the British Army would gather the antiquities they uncovered at the White Tower.

In 1925, the Yeni Cami, the new mosque, the centre of worship for the Donmeh population of the Ottoman-occupied Thessaloniki, was given to the Archaeological Service. The Yeni Cami would become the city's first Museum, as the inscription still in place on its facade indicates. In 1940 many antiquities, mainly sculptures, were buried in trenches in order to be protected from war raids. They were unearthed in 1951 and displayed for the first time in the main hall of the Archaeological Museum (Yeni Cami) in 1953.

In 1950 a large plot was designated for the erection of a new Museum, in the heart of the city, on Y.M.C.A. Square, next to the grounds of the International Fair. The project was assigned to Patroklos Karantinos, an notable Greek modernist architect.

The new Museum was inaugurated in 1962 in a grand ceremony, as part of the celebrations for the completion of 50 years since Thessaloniki's liberation, exhibiting the impressive finds from the Derveni tombs, which had been found in the same year. An exhibition of sculptures from the Archaic to the Roman era followed, designed by Giorgos Despinis, professor of Archaeology at the Aristotle University of Thessaloniki.

The impressive finds of the Royal Tombs at Vergina revealed by professor Manolis Andronikos, which were transferred to the Museum for storage and conservation as soon as they were found, necessitated a new display pattern and required the construction of a building extension. In 1982 a new exhibition was designed to display the finds from the cemetery of Sindos. The ephor of antiquities, Aikaterini Despini was responsible for both the excavation and the exhibition. In 1985, with the completion of 2300 years since the foundation of Thessaloniki by Cassander in 315 BC, the then director of the Museum, Julia Vokotopoulou organised the first major exhibition dedicated to the city's history and archaeology.

 

In 1996 the first large-scale exhibition on Prehistoric Macedonia took place at the Museum, below the Vergina Hall, at the new building extension (by Vogiatzis) completed in 1980. This exhibition was organised by the then director Dimitrios Grammenos and the archaeologist Maria Pappa. In 1998, when the Vergina finds were transferred back to their place of discovery to be displayed in a new museum that simulated the large burial mound of the Royal Tombs, a new exhibition was organised at the Museum of Thessaloniki, entitled "The Gold of Macedon" by Dimitrios Grammenos and the archaeologists Betina Tsigarida and Despina Ignatiadou, in order to fill the gap of the remarkable royal burial assemblages.

In 2002, through a Presidential Decree (401/2001), the Archaeological Museum of Thessaloniki became a separate Special Regional Service of the Ministry of Culture. At the dawn of the 21st century, modern museological needs led to an extensive renovation of the building. The Museum became accessible to the public again in 2004 with new permanent exhibitions. On September, 2006, the renovated Archaeological Museum was officially reopened with five new thematic exhibitions, under D.Grammenos and a large team of specialists. The new exhibitions, completely anthropocentric, bypassing the thread of time, has acquired a strong didactic character.

After a long period of work for the renovation of the exhibition, storage, preservation and management spaces, the Archaeological Museum of Thessaloniki opened for the public on September 2006. In the time before the opening, apart from the expansion of the building, the most important and vital part of our efforts was completed: the exhibitions of the museum were redesigned in a way that responds to the needs of the modern visitor.

Our intention was to shed light on the different sides of the culture that was created in Macedonia, mainly in Thessaloniki and the adjacent municipalities: from the beginning of prehistoric times up until the late antiquity, meaning the beginning of the Christian era.

We welcome you to visit the Museum. Immense yourself in the stories that it has to tell you, see and listen to how an object can “make” history. In addition, come to experience and enjoy all that a modern museum can offer: educational programs, exhibitions of ancient and modern culture, workshops, academic talks, seminars and recreational activities.

  The Archaeological Museum of Thessaloniki is a space of culture and learning, open for everyone.

 

Permanent Exhibitions 

💥Prehistoric Macedonia

💥Towards the birth of cities 

💥In Macedonia from the 7th century BC until the late antiquity

💥Thessaloniki,the Metropolis of Macedonia

💥The Gold of Macedon 

💥Field,House,Garden,Grave 

💥Memory in Stone 

💥Macedonia.From fragments to pixels 

Excavations at Alexander the Great's rediscovered city in Iraq postponed due to war

 

The walls of the ancient city of Alexandria 

Excavations at an ancient “lost” city in Iraq recently rediscovered by archaeologists have been postponed due to the ongoing war in the region, Stefan Hauser, an archaeology professor at the University of Konstanz in Germany, tells The Art Newspaper. The city, named Alexandria on the Tigris—located near Basra, close to the border with Iran—was founded by Alexander the Great, the king of the ancient Greek kingdom of Macedon, in 324 BC. The results of recent research on the site were published by the University of Konstanz in January.

Hauser calls the "ill-advised" Israeli and US attack on Iran "a complete catastrophe" in many respects. "The Iraqi airspace is closed and there is hardly any other way to enter or leave the country. We were planning a campaign of geophysical work which had to be postponed. If we are lucky, we can apply again for autumn," he says.

Given the geography of the site itself—flat, with the ruins below ground—the potential for the remains to be damaged in any conflict is low. However, the site was formerly used as a military camp and its wall as part of the second defensive line in the Iran-Iraq War (1980-89), Hauser says. "Mary Shepperson did a great study on this in which she documented 2,000 changes to the site's surface due to trenches [and] tank protection," he adds.

The University of Baghdad and the Iraqi Antiquities Authority had been planning a major conference for the end of March, the 71st Rencontre assyriologique internationale, which has now been cancelled due to the "security situation", according to its website. During the current conflict, at least 82 people have been killed in Iraq and dozens injured, according to Iraqi health authorities.

 

Alexandria on the Tigris

 

Drone imagery and geophysical surveys have revealed that Alexandria on the Tigris was a key regional trade hub. Subsequent analysis using a cesium magnetometer—an instrument capable of non-invasively detecting anomalies in the Earth’s magnetic field caused by buried structures—identified four main civic areas of what turned out to be a giant metropolis across some 500km: a residential district, a palace, a river port with workshops and an agricultural irrigation system.

Abandoned in the third century when the Tigris River changed its course and sedimentation restricted port access, Alexandria on the Tigris was also known as Antiocheia in Susiana and subsequently Charax Spasinou (the rampart of Hyspaosines) after its re-establishment by a local ruler. The city languished in the desert until the mid-20th century when the researcher John Hansman reviewed aerial photographs and connected vestigial structures in an area known as Jebel Khayyaber, near Basra, and a description of Alexandria on the Tigris written in the first century by the Roman author Pliny the Elder.

Columns from a palace on the site of Alexandria on the Tigris 

Ongoing political and security issues, especially the Iran-Iraq War, made further research difficult. Then in 2014, the British researchers Jane Moon, Robert Killick and Stuart Campbell were allowed to access the site, albeit under tight security. They invited Hauser—one of the few experts in post-cuneiform Near Eastern archaeology—to join them.

A long history of neglect around the study of this historic period has compounded accessibility issues, according to Hauser, who is leading the Alexandria on the Tigris project. “When the various academic disciplines developed, the period between the end of cuneiform—more or less mid-first millennium BC and the advent of Islam—was sidelined," he explains.

Hauser says this has changed in recent years, with a growing interest in post-cuneiform Near Eastern archaeology globally. However, he believes that the Arsacid (or "Parthian") empire—which lasted from 250 BC-226 AD and was “the eastern equivalent/partner/sometimes enemy to Rome between 140 BC and 226 AD"—has often been misinterpreted as having poor internal organisation. Excavating Alexandria on the Tigris, the capital of one of its core provinces, will “help to validate its structure”, Hauser tells The Art Newspaper.

It is hoped that when further work in Alexandria on the Tigris is able to resume it “can and should help to rebalance our historical perspective" on the Arsacid Empire, Hauser says. "As a kind of reality test, it helps to demonstrate the might and organisation of the Arsacid Empire (the great unknown in the history of the Near East) and illustrates the intense connectivity of long-distance trade in antiquity—which, indeed, was the reason for Alexander to found this city in the first place.”

Hadani Ditmars,The Art Newspaper

Modern historians about Macedonia – Joseph Roisman

 

PREFACE

This book originated in an invitation to participate in the conference on the origin of the Hellenistic world that took place in Edinburgh in 2006. By most ancient and modern accounts, the Hellenistic world was the creation of Alexander’s great successors. Without denying these individuals’ contribution, I try to focus in this study on their soldiers’ input into and view of the post-Alexander era. The case of Alexander’s veterans calls for special attention both because they played a significant role in the early wars of the Successors and because they exemplified the veteran experience, which has been a neglected topic in Greek history.

I thank Maria Tsimibidou-Avloniti and Lilian Acheilara of the 16th Ephorate and the Ministry of Culture of the Hellenic Republic for giving me permission to use the image on the book’s cover.

Only Diodorus (book 18) explains that Alexander ordered the return of the exiles not only in order to gain fame (doxa) but also because he wished to have in each polis many people who would entertain goodwill (eunoia) toward him and so allow him to curtail revolutions and stases among the Greeks. In response to the proclamation of this decree at the Olympic Games, the crowd shouted their approval, welcomed Alexander’s favor, and praised his benefaction (euergesia).

page 12

Roisman, Joseph. Alexander's Veterans and the Early Wars of the Successors. Austin: University of Texas Press, 2012

Modern historians about Macedonia – Ada Cohen

 

The worship of Demeter and her daughter spread throughout the Greek world, including southern Italy. Although Demeter’s main festival, the Thesmophoria, was celebrated at different times of the year in different places, the ritual offerings were fairly similar throughout, as were the religious aspects the goddess embodied.¹⁰¹ The Thesmophoria was the most widespread Greek cult because of its connection with agriculture and fertility. In Attica this festival was distinct from the Eleusinian Mysteries, even though both centered on the rape of Persephone (and the pigs that got lost in the chasm of the earth that swallowed her up.)

 

 In Macedonia, the site of Pella, where a Thesmophorion has been excavated and where the cult of Persephone is also attested, was a premier locus of worship. The site of Dion had its own Demeter sanctuary, and there is no doubt that Macedonian women worshipped both Demeter and Persephone.¹⁰² Unlike the Eleusinian Mysteries, the Thesmophoria festival was open only to women (though some of the finds at Pella at least raised a small possibility of male participation).

page 213

To return to the Vergina hunt, scholars have underscored the privileged status of the participants. Andronikos took their relative ages to show that “Philip II” is accompanied in the lion hunt by his Royal Pages.¹⁵⁶ Miltiades Hatzopoulos charted a graded status system by way of perceived age. The three completely nude figures on the left side of the composition — two involved in the hunting of deer, one participating in the hunting of a boar — are all Royal Pages, but the boar hunter accomplishes his graduation to a superior stage en route to manhood. The fully dressed (here only the man with nets, if we exclude “Philip” and “Alexander”) have reached that goal. Hatzopoulos considered those dressed with only a chlamys to be ephebes (between the ages of eighteen and twenty), the intermediate step in the process, undergoing intensified training in the art of warfare.¹⁵⁷ 

page 271

Cohen,Ada.Art in the era of Alexander the Great:paradigms of manhood and their cultural traditions.Cambridge & New York: Cambridge University Press, 2010.

Modern historians about Macedonia – Ory Amitay

 

 

The great importance of Alexander’s historical achievement for the development of Christianity has long been recognized. It would seem that J. G. Droysen, Alexander’s first great modern historian, embarked on his Hellenistic studies in order to understand the connection between the extension of Greekdom to the East and Christianity’s birth. The ingenious W. W. Tarn made Alexander “the pioneer of one of the supreme revolutions in the world’s outlook, the first man known to us who contemplated the brotherhood of man or the unity of mankind.” The relevance to the teachings of Christ is inescapable. This general notion was taken a step further by A. R. Anderson, who claimed that Alexander unconsciously “prepared the ground in which Christianity was to grow,” and styled him “a forerunner of Jesus, earlier representations of whom portrayed him in Alexander’s likeness.”²

 

Introduction

 

 

Herakles begat Hyllos; Hyllos begat Kleadates and he Aristomachos; Aristomachos begat Temenos, who ruled in Argos.¹ Three of the descendants Temenos went from Argos as exiles; the youngest of these, Perdikkas, became the ruler of the Macedonians. Perdikkas begat Argaios, Argaios Philippos and Philippos Aeropos; his son was Alketes and his Amyntas. Amyntas begat Alexander, who ran the stadion in Olympia and was recognized as a Greek from Argos by the Hellenodikai—the official referees of the ancient Olympic games.² This Alexander bore Amyntas and he Arrhidaios and he Amyntas, who was King.³ His son was Philippos, who subdued all of Hellas. His son was Alexander. Or so might a Macedonian serving under Alexander relate the essential history of his Royal House.⁴

A fan of Euripides—there were many in the Macedonian court, not least of them Alexander⁵—might tell a different story: Archelaos, a son of Temenos, had been exiled from Argos by his brothers. Having fled to Thrace, he won renown as a warrior, but also aroused the suspicion of the local king, who attempted to kill him off. Archelaos managed to slay the king and was once more forced to flee. Inspired by Apollo and led by a goat, he arrived in Macedonia and founded its ancient capital—Aigai (Goatville).⁶

The connection of the Macedonian Royal House with Herakles was no trifle. The story of King Alexander (‘the first’, as he is known to modern historians) is proof enough.

page 1

 

The pothos of Alexander has become a familiar topic in scholarship, both ancient and modern.¹⁹ It would be difficult to deny that strong sentiment and desire always formed a part of Alexander’s motivation; one can hardly understand his striving for achievement otherwise. On the bank of the Istros Alexander had his first chance to surpass all who had come before him, and to set a precedent. No commander setting out from Greece had ever reached that far north before. Philippos had reached the river itself, but did not cross it; Alexander now had a chance to do exactly that.²⁰ The drive to pass known boundaries would become a dominant factor in Alexander’s future campaigns.

page 12

Amitay, Ory. From Alexander to Jesus. Berkeley: University of California Press, 2010 (Hellenistic Culture and Society 52). 

Geschichte des Hellenismus - Johann Gustav Droysen

Erstes Kapitel. 323.

Alexanders Tod. — Die Leibwächter bestimmen die Erbfolge. — Wahl eines Reichsverwesers. — Das Fußvolk ruft Arrhidäus zum Könige aus. — Kampf zwischen Ritterschaft und Fußvolk. — Vertrag.

Perdikkas Chiliarc. — Aufruhr. — Meleagers Tod. — Erste Verteilung der Satrapien. — Beruhigung des Heeres. — Rückblick.

 

Es war im Frühling 323,als sich in Babylon,der Residenz des Königs Alexander,von allen Gegenden des ungeheuren Reiches her Matrosen,Schiffszimmerleute,Söldnerscharen,Reuterhaufen Kriegsvolk von jeder Waffe und Art versammelte;

man wußte, daß mit dem Sommer ein großer Feldzug gen Westen hin eröffnet werden, daß die Flotte unter Nearchus Befehl Arabien umschiffen würde;man erzählte sich von ungeheuren Schiffsrüstungen im Mittelmeere, man glaubte,daß nach Unterwerfung Arabiens der Zug gegen Carthago oder Italien beginnen würde. Bereits war eine neue Heeresordnung ins Leben getreten, die Flotte übte sich in täglichen Wettkämpfen auf dem breiten Strome von Babylon;

Kurz nach der Todtenfeier für Hephästion, so hatte der König bestimmt, sollten die Bewegungen beginnen, am vierten Juni das Landheer, am fünften die Flotte aufbrechen.Da erkrankte der König in der Nacht zum ersten Juni, er verschob die Abfahrt der Flotte um zwei Tage, in der Hoffnung, dann hergestellt zu sein;aber unvermindert nahm das Fieber zu, die Abwurde bis auf weiteres ausgesetzt, die Feldherren versammelten sich in den Vorräumen des Schlosses, die Hauptleute und Rottenführer standen im Burghofe Tag und Nacht;die Macedonier drängten sich zu den Thoren, sie verlangten ihren König noch einmal zu sehen; so zogen sie an seinem Lager vorüber, zu sprechen vermochte er nicht mehr. Er mochte ahnden, daß sein Tod nahe sei, er zog den Siegelring von seinem Finger und gab ihn an Perdikkas, den Leibwächter; Dies war das einzige Zeichen seines letzten Willens.

Am 11. Juni um die Abenddämmerung verschied er.

Droysen, Johann Gustav. Geschichte des Hellenismus. Vol 1: Geschichte der Nachfolger Alexanders, seiten 19-20.

Modernes Deutsch

Erstes Kapitel

323.

Alexanders Tod. — Die Leibwächter bestimmen die Erbfolge. — Wahl eines Reichsverwesers. — Das Fußvolk ruft Arrhidäus zum König aus. — Kampf zwischen Ritterschaft und Fußvolk. — Vertrag.

Perdikkas Chiliarch. — Aufruhr. — Meleagers Tod. — Erste Verteilung der Satrapien. — Beruhigung des Heeres. — Rückblick.

Es war im Frühling 323, als sich in Babylon, der Residenz des Königs Alexander, von allen Gegenden des ungeheuren Reiches her Matrosen, Schiffszimmerleute, Söldnerscharen, Reiterhaufen und Kriegsvolk von jeder Waffe und Art versammelten; man wusste, dass mit dem Sommer ein großer Feldzug gen Westen hin eröffnet werden sollte, dass die Flotte unter Nearchus’ Befehl Arabien umschiffen würde; man erzählte sich von ungeheuren Schiffsrüstungen im Mittelmeer, man glaubte, dass nach der Unterwerfung Arabiens der Zug gegen Karthago oder Italien beginnen würde. Bereits war eine neue Heeresordnung ins Leben getreten; die Flotte übte sich in täglichen Wettkämpfen auf dem breiten Strom von Babylon.

Kurz nach der Totenfeier für Hephästion, so hatte der König bestimmt, sollten die Bewegungen beginnen: am vierten Juni sollte das Landheer, am fünften die Flotte aufbrechen. Da erkrankte der König in der Nacht zum ersten Juni; er verschob die Abfahrt der Flotte um zwei Tage, in der Hoffnung, dann wiederhergestellt zu sein. Aber unvermindert nahm das Fieber zu; die Abfahrt wurde bis auf Weiteres ausgesetzt. Die Feldherren versammelten sich in den Vorräumen des Schlosses, die Hauptleute und Rottenführer standen im Burghofe Tag und Nacht; die Makedonen drängten sich zu den Toren, sie verlangten, ihren König noch einmal zu sehen. So zogen sie an seinem Lager vorüber; zu sprechen vermochte er nicht mehr. Er mochte ahnen, dass sein Tod nahe sei; er zog den Siegelring von seinem Finger und gab ihn an Perdikkas, den Leibwächter. Dies war das einzige Zeichen seines letzten Willens.

Am 11. Juni, um die Abenddämmerung, verschied er.

Αποτελέσματα της ανασκαφικής έρευνας στους Φιλίππους 2025

 

Η ανασκαφική έρευνα που πραγματοποιεί η ομάδα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου στους Φιλίππους, συνεχίστηκε το καλοκαίρι του 2025. Η ανασκαφική έρευνα ξεκίνησε με την ολοκλήρωση της ανασκαφής στη στοά που βρίσκεται στη νησίδα 7, νότια του νότιου decumanus – κύριου οδικού άξονα της πόλης. Στο νότιο τοίχο της στοάς αποκαλύφθηκε θύρα, με σωζόμενο in situ μαρμάρινο κατώφλι.

Η ανασκαφή συνεχίστηκε ανατολικά του νότιου decumanus. Εντοπίστηκε η συνέχεια της μαρμαροστρωμένης οδού, καθώς και το ανατολικό τμήμα του cardo, του κάθετου δρόμου, ο οποίος ορίζει το ανατολικό όριο της νησίδας 7. Ανατολικά του cardo εντοπίστηκαν δυο χώροι από την επόμενη, στα ανατολικά, οικοδομική νησίδα. Η έρευνα επικεντρώθηκε στην πλήρη αποκάλυψη του κρηναίου οικοδομήματος, που εντοπίζεται στο σημείο όπου συγκλίνουν οι δύο κύριες οδοί (βόρειος και νότιος deumanus). Φέτος εντοπίστηκε το σύνολο της επιφάνειας, την οποία καταλάμβανε το κρηναίο οικοδόμημα. Αποκαλύφθηκε, επιπλέον, μέρος της μαρμαρόστρωσης της πλατείας, η οποία διαμορφώθηκε στο σημείο σύγκλισης των δύο οδών. Εντοπίστηκαν πλήθος μαρμάρινων ανάγλυφων μελών, που διαμόρφωναν τα σημεία παροχής νερού: πρόκειται για μαρμάρινα καμπύλα θωράκια, που ενώνονταν σε κογχωτή διάταξη. Κατέστη δυνατή η επανατοποθέτηση δύο τεμαχίων στην αρχική τους θέση, πλαισιώνοντας το θωράκιο που σώζεται κατά χώραν.

Τα φετινά ευρήματα της ανασκαφής είναι, κυρίως, κεραμική, χάλκινα νομίσματα, μετάλλινα αντικείμενα και μια ακέραια μαρμάρινη λεκανίδα. Βρέθηκαν, επίσης, δύο θραύσματα επιγραφών σε λατινική γραφή. Οι επιγραφές κοσμούσαν το επιστύλιο, πιθανώς του κρηναίου, και αναφέρονται σε αυτό. Η πρώτη επιγραφή διασώζει, σε μια σειρά με κεφαλαία γράμματα, το εξής: PHILIP. Η δεύτερη επιγραφή σώζεται σε δυο σειρές, σε λατινική γραφή και κεφαλαία γράμματα: στην πρώτη σειρά σώζεται το εξής P·NYMP και στη δεύτερη σειρά REI·PVB.

Κατά την ανασκαφή του νότιου decumanus εντοπίστηκε, σε πολύ καλή κατάσταση, τμήμα μαρμάρινου λέοντα μεγάλων διαστάσεων. Συγκεκριμένα, σώζεται ακέραια η κεφαλή του, με την πλούσια κόμη του, και τμήμα του λαιμού και του σώματός του. Η κεφαλή είναι στραμμένη προς τη δεξιά πλευρά του. Τα χαρακτηριστικά της κεφαλής του λέοντα σώζονται σε άριστη κατάσταση.

Ο μαρμάρινος λέοντας αποτελεί το τελευταίο εντυπωσιακό γλυπτό που εντοπίστηκε, από όσα κοσμούσαν την κρήνη. Αν και πιθανώς εντάσσεται στην αυτοκρατορική εποχή, φαίνεται να μη συνανήκει με κανένα από τα γλυπτά που αποκαλύφθηκαν τις προηγούμενες χρονιές. Η παρατήρηση αυτή ενισχύει την εντύπωση ότι η κρήνη, αν και αποτελούμενη από αρχιτεκτονικά στοιχεία ρωμαϊκής περιόδου (όπως δείχνουν και οι λατινικές επιγραφές στα αρχιτεκτονικά μέλη) και γλυπτά της ίδιας εποχής, έχει αναμορφωθεί και διακοσμηθεί με μία συλλογή ετερόκλητων, μεταξύ τους, στοιχείων. Η πρακτική αυτή ταιριάζει καλύτερα με μια περίοδο ιστορικισμού, στις αρχές της μέσης βυζαντινής περιόδου, χρονολόγηση η οποία ενισχύεται από σημαντικά κατασκευαστικά στοιχεία της κρήνης, αλλά και το γεγονός ότι έχει στηθεί πάνω από τις πλάκες του χώρου σύγκλισης των δύο οδών. Το σημείο αυτό των δύο οδών είναι βέβαιο ότι έχει αναμορφωθεί κατά τον πρώιμο μεσαίωνα. Την ίδια εικόνα έχουμε και από το σύνολο των κινητών ευρημάτων.

Διευθύντρια της ανασκαφής είναι η ομότιμη καθηγήτρια Βυζαντινής Αρχαιολογίας Ναταλία Πούλου και άμεσοι συνεργάτες ο αναπληρωτής καθηγητής Βυζαντινής Αρχαιολογίας Αναστάσιος Τάντσης, καθώς και ο ομότιμος καθηγητής Βυζαντινής Αρχαιολογίας Αριστοτέλης Μέντζος. Μέλη της ομάδας της ανασκαφής είναι οι υποψήφιοι διδάκτορες Βυζαντινής Αρχαιολογίας του ΑΠΘ Νικόλαος Θεοδωρίδης και Κωνσταντίνος – Μιχαήλ Γκανάτσας. Στην ανασκαφή συμμετείχαν προπτυχιακοί και μεταπτυχιακοί φοιτητές/φοιτήτριες του Τμήματος Ιστορίας – Αρχαιολογίας του ΑΠΘ, μια προπτυχιακή φοιτήτρια Αρχιτεκτονικής του ΑΠΘ και μια προπτυχιακή φοιτήτρια Αρχαιολογίας από το Πανεπιστήμιο Université Paris-Nanterre της Γαλλίας.

 Η ανασκαφή χρηματοδοτήθηκε με χορηγία από την εταιρεία RAYCAP.

Ανασκαφές Α.Π.Θ.

 

Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας Α.Π.Θ

Το Αρχαιολογικό Έργο στη Μακεδονία και τη Θράκη

 

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΘΡΑΚΗ

38η Επιστημονική Συνάντηση | 5 & 6 Μαρτίου 2026

Για τριακοστή όγδοη φορά θα πραγματοποιηθεί η επιστημονική συνάντηση για το αρχαιολογικό έργο στη Μακεδονία και τη Θράκη, με 57 ανακοινώσεις και 11 παρουσιάσεις σε πόστερ σχετικά με την έρευνα που διεξάγεται στον βορειοελλαδικό χώρο, από τον Έβρο έως την Καστοριά.

Οι  εργασίες  της συνάντησης  θα λάβουν  χώρα στο Κέντρο Διάδοσης Ερευνητικών Αποτελεσμάτων (ΚΕ.Δ.Ε.Α) του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Αμφιθέατρο II (Πανεπιστημιούπολη, οδός 3ης Σεπτεμβρίου / στάση ΜΕΤΡΟ: Πανεπιστήμιο).

 

Δυνατότητα και διαδικτυακής παρακολούθησης μέσω ΖΟΟΜ WEBINARS  εδώ

Πρόγραμμα  εδώ