45o Πανελλήνιο Φεστιβάλ Βιβλίου Θεσσαλονίκης

 

45ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΒΙΒΛΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Ο αγαπημένος πολιτιστικός περίπατος της χρονιάς

 

Από το καλοκαίρι του 1982 μέχρι σήμερα, τον Ιούνιο του 2026. 45 χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τη μέρα που το Πανελλήνιο Φεστιβάλ Βιβλίου έγινε το σταθερό σημείο συνάντησης των απανταχού βιβλιόφιλων και έχει εξελιχθεί σε έναν θεσμό που αποτελεί σήμα κατατεθέν για τη Θεσσαλονίκη.

Η μεγάλη γιορτή των γραμμάτων ανοίγει τις πύλες της την Παρασκευή 19 Ιουνίου και διαρκεί μέχρι και την Κυριακή 5 Ιουλίου, στην αγαπημένη μας Νέα Παραλία στη Θεσσαλονίκη, εκεί που συνευρίσκονται η αγάπη των ανθρώπων για το βιβλίο με την αστείρευτη φαντασία των δημιουργών, αλλά και την ανάγκη μας να μοιραστούμε ιστορίες, σκέψεις και συναισθήματα, βιώνοντας την αύρα της πόλης, στον πιο όμορφο πολιτιστικό περίπατο της χρονιάς.

Το 45ο Πανελλήνιο Φεστιβάλ Βιβλίου συνδιοργανώνεται από τον Σύνδεσμο Εκδοτών Βόρειας Ελλάδας, το Δήμο Θεσσαλονίκης και την ‘ΑΜΚΕ Βυζαντινή Θεσσαλονίκη’, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού  και του Υπουργείου Εσωτερικών (τομέας Μακεδονίας-Θράκης) και σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας.

 

 Ο φετινός συμβολισμός με τα 100 χρόνια του ΑΠΘ

Η φετινή διοργάνωση πραγματοποιείται με έναν ξεχωριστό συμβολισμό, είναι αφιερωμένη στα 100 χρόνια από την ίδρυση του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Το ΑΠΘ, ως θεμελιώδης πυλώνας της πνευματικής φυσιογνωμίας της πόλης, συνδέεται άρρηκτα με το Φεστιβάλ και υπογραμμίζει τη βαθιά σχέση της Θεσσαλονίκης με την παιδεία, την έρευνα, τη γνώση και τον πολιτισμό. Στη φετινή διοργάνωση συμμετέχουν πάνω από 500 εκδότες απ’ όλη την Ελλάδα, στελεχώνοντας 100 εκθετήρια.

Στο πλαίσιο του Φεστιβάλ, η Κεντρική Βιβλιοθήκη του ΑΠΘ προχωρά σε μια σπουδαία πολιτιστική πρωτοβουλία, παρουσιάζοντας την επανέκδοση ενός σπάνιου ιστορικού κειμένου 6 αιώνων (του έτους 1500), με τίτλο: «ΓΑΛΗΝΟΥ, ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ ΒΙΒΛΙΑ ΙΑ΄ και ΠΡΟΣ ΓΛΑΥΚΩΝΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΑ Β΄».

Κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ θα πραγματοποιηθεί ένα πλούσιο πρόγραμμα πολιτιστικών εκδηλώσεων, με παρουσιάσεις Βιβλίων, ενώ θα υπάρξει και Θεματικό Εκθετήριο Comics.Οι επισκέπτες θα έχουν τη δυνατότητα να συναντηθούν με τους συγγραφείς των βιβλίων και να συζητήσουν μαζί τους για τις ιδέες, τις πηγές έμπνευσης και τα μηνύματα των έργων τους, μετατρέποντας τον παραλιακό περίπατο σε έναν ζωντανό χώρο ανοιχτού διαλόγου και ανταλλαγής σκέψεων.

 

Εκδηλώσεις και αφιερώματα

 Η πρώτη μεγάλη παράλληλη εκδήλωση του Φεστιβάλ πραγματοποιείται την Κυριακή 21 Ιουνίου, στις 20:30, στο Άγαλμα Μεγάλου Αλεξάνδρου, με θέμα την ανθεκτικότητα των υδάτων και τις προκλήσεις που δημιουργεί η κλιματική κρίση, που διοργανώνουν Ευρωπαϊκό Κοινοβουλίο  Γραφείο στην Ελλάδα και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Αντιπροσωπεία στην Ελλάδα.Ιδιαίτερη σημασία για το Φεστιβάλ έχει η σταθερή παρουσία εδώ και σχεδόν είκοσι χρόνια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Γραφείο στην Ελλάδα και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Αντιπροσωπεία στην Ελλάδα, που συμμετέχουν και φέτος με περίπτερο, ενισχύοντας τον δημόσιο διάλογο και την επαφή του κοινού με σημαντικά ζητήματα που αφορούν την Ευρώπη και την καθημερινότητα των πολιτών.Η εκδήλωση αναμένεται να αναδείξει κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τη λειψυδρία, την προστασία των υδάτινων πόρων και τη βιώσιμη διαχείριση του νερού σε μια περίοδο όπου οι συνέπειες της κλιματικής κρίσης γίνονται ολοένα και πιο έντονες.Στη συζήτηση συμμετέχουν ο ευρωβουλευτής Σάκης Αρναούτογλου, ο Νικόλαος Γεωργιάδης από τη Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η καθηγήτρια του ΑΠΘ Ελπίδα Γ. Κολοκυθά και ο πρόεδρος της ΕΥΑΘ Άγις Μ. Παπαδόπουλος, ενώ την έναρξη θα πραγματοποιήσει ο Χάρης Κούντουρος και τον συντονισμό θα έχει ο δημοσιογράφος Κώστας Μπλιάτκας.

 

Τη Δευτέρα 22 Ιουνίου 2026 στον αύλειο χώρο της Γυάλινης Βιβλιοθήκης στη νέα Παραλία θα πραγματοποιηθεί, σε συνεργασία με την ΑΜΚΕ «Βυζαντινή Θεσσαλονίκη» η εκδήλωση με τίτλο «Παιχνίδισμα φιλαναγνωσίας: Από το Βυζάντιο στην Τεχνητή Νοημοσύνη».Είναι μια δράση για παιδιά και ενήλικες με τον καθηγητή Α.Π.Θ. Ανδρέα Γκουτζιοκώστα.

 

Την Παρασκευή 26 Ιουνίου 2026 και πάλι στον αύλειο χώρο της Γυάλινης Βιβλιοθήκης, σε συνεργασία με την Κεντρική Δημοτική Βιβλιοθήκη, θα διεξαχθεί η εκδήλωση: «Κώστας Αξελός: Η σκέψη του σήμερα».Ένας ανοιχτός διάλογος για τα σύγχρονα φιλοσοφικά ερωτήματα με τους Πέτρο Σατραζάνη, Δημήτρη Δημητριάδη και Κατερίνα Δασκαλάκη.

 

Την Κυριακή 5 Ιουλίου 2026 στο χώρο του Φεστιβάλ θα πραγματοποιηθεί, σε συνεργασία με την ΑΜΚΕ «Βυζαντινή Θεσσαλονίκη» η εκδήλωση «Η Θεσσαλονίκη του Charles Diehl». Ένα αφιέρωμα στον σπουδαίο Γάλλο βυζαντινολόγο που πρόβαλε διεθνώς την ταυτότητα της πόλης.Ξεχωρίζουν, επίσης, εκδηλώσεις αφιερώματα στον μεγάλο μας ποιητή και καλλιτέχνη  Νίκο-Γαβριήλ Πεντζίκη, στον ποιητή Μάρκο Μέσκο και το μεγάλο μας συνθέτη, Μάνο Χατζιδάκι, αλλά και πολλές ακόμη, που μπορείτε να βρείτε αναλυτικά στο πρόγραμμα.

 

Δικά τους εκθετήρια στο Φεστιβάλ διαθέτουν μεταξύ άλλων ο Σύνδεσμος Εκδοτών Βιβλίου (Σ.ΕΚ.Β.), η Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης, ο Δήμος Θεσσαλονίκης, η Διεύθυνση Βαφοπούλειου Πνευματικού Κέντρου και Βιβλιοθηκών, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός κ.α..

Τα επίσημα εγκαίνια του Φεστιβάλ πραγματοποιούνται το Σάββατο 20 Ιουνίου στις 20.00  στο χώρο του αγάλματος του Μεγάλου Αλεξάνδρου, με τη συμμετοχή της Φιλαρμονικής Ορχήστρας του Δήμου Θεσσαλονίκης, η οποία θα ξεκινήσει να παιανίζει από τις 19.30΄.

Το ωράριο του Φεστιβάλ:

Καθημερινά 19.00 με 23.00 και τα σαββατοκύριακα στην Νέα παραλία.

Κατεβάστε (download) το πρόγραμμα του Φεστιβάλ (pdf)

Από την Μίεζα στην Οικουμένη: Ανασκάπτοντας το βασιλικό γυμνάσιο

 

"Από τη Μίεζα στην Οικουμένη. Ανασκάπτοντας το βασιλικό γυμνάσιο, ανακαλύπτοντας τη συμβολή των Μακεδόνων στην ελληνική παιδεία"

Η ημερίδα πραγματοποιήθηκε  το Σάββατο 13 Ιουνίου 2026,  στη Νάουσα, στην Αίθουσα "ΕΡΙΑ" του Πολυχώρου Πολιτισμού "Χρήστος Λαναράς", με τη συμμετοχή σημαντικών επιστημόνων και εκπροσώπων της αρχαιολογικής και ακαδημαϊκής κοινότητας.Στο επίκεντρο της εκδήλωσης βρέθηκε  η αρχαία Μίεζα, ένας τόπος με ιδιαίτερη ιστορική, αρχαιολογική και πολιτισμική σημασία, άρρηκτα συνδεδεμένος με τη μακεδονική ιστορία και την ελληνική παιδεία. Μέσα από τις εισηγήσεις των ομιλητών, παρουσιάστηκε η πορεία της αρχαιολογικής έρευνας, τα νέα δεδομένα που προκύπτουν από την ανασκαφική δραστηριότητα, καθώς και η ευρύτερη σημασία του βασιλικού γυμνασίου της Μίεζας στον κόσμο της ελληνιστικής Ανατολής.Η ημερίδα αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για το κοινό να γνωρίσει καλύτερα την ιστορική και αρχαιολογική αξία της Μίεζας, αλλά και να παρακολουθήσει τις νεότερες επιστημονικές προσεγγίσεις γύρω από έναν χώρο που συνδέεται άμεσα με τη μακεδονική ιστορία, την παιδεία και την ακτινοβολία του ελληνικού πολιτισμού στην Οικουμένη.

 Κινηματογράφηση-επεξεργασία: ‪@roman_cloudwhale

 

Ομιλίες

 

• Χαιρετισμός της αναπληρώτριας Προϊσταμένης της ΕΦΑ Ημαθίας, Δρ Γεωργίας Στρατούλη

• «Εξερεύνηση των αρχαιολογικών χώρων των Αιγών και της Μίεζας με γεωφυσικές μεθόδους 1984-2026»

Γρηγόρης Τσόκας, Ομότιμος Καθηγητής Εργαστηρίου Εφαρμοσμένης Γεωφυσικής ΑΠΘ

• «Από τον μύθο στην ιστορική πραγματικότητα: Η ανακάλυψη του βασιλικού γυμνασίου της Μίεζας. Τα δεδομένα, η ανασκαφή, τα νέα ευρήματα και οι προοπτικές της έρευνας»

Δρ Αγγελική Κοτταρίδη, Επίτιμη Έφορος Αρχαιοτήτων, επικεφαλής ανασκαφών Γυμνασίου

• «Γυμνάζοντας την Οικουμένη: γυμνάσια της ελληνιστικής Ανατολής»

Παναγιώτης Ιωσήφ, Επιστημονικός Διευθυντής Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, Καθηγητής Αρχαίας Νομισματικής, Πανεπιστήμιο Radboud

• «Η αρχαία Μίεζα και η σύγχρονη Νάουσα: μια γόνιμη συνύπαρξη»

Νίκος Κουτσογιάννης, Δήμαρχος Ηρωικής Πόλεως Νάουσας 

👉Ερευνητικό πρόγραμμα στο βασιλικό γυμνάσιο της αρχαίας Μίεζας

Η ανωτερότητα ενός πολιτισμού ακατάδεκτου στην αντιγραφή

 

Τα τρία ορόσημα από το 2018, όταν υπεγράφη η Συμφωνία των Πρεσπών, έως σήμερα, που πιστοποιούν γιατί η Αριστερά έκανε λάθος και γιατί η Κεντροδεξιά είναι συνυπεύθυνη στο λάθος

Τα θέματα Ιστορίας δεν κλείνουν ποτέ επειδή το θέλουν οι πολιτικοί. Μας κυνηγούν διαρκώς. Η Συμφωνία των Πρεσπών, η οποία υπεγράφη στις 17 Ιουνίου 2018, εμφανίζεται περίπου ως το «πετράδι του στέμματος» της Αριστεράς κατά τη διακυβέρνησή της. Σήμερα αποδεικνύεται ότι όχι μόνο δεν είναι, αλλά στην ουσία αποτελεί προϊόντος του χρόνου κάρφος στην υστεροφημία της. Και βεβαίως κηλίδα στην Ιστορία και της φιλελεύθερης παράταξης, που δεν έκανε τίποτε για να την αναθεωρήσει, την ώρα που οι Βούλγαροι εγείρουν βέτο για την εθνότητα και τη γλώσσα της γείτονος στην Ε.Ε.

Την ώρα επίσης που ο εθνικιστής πρώην πρωθυπουργός Γκρούεφσκι απαρνείται τη «μακεδονική» του ταυτότητα και λαμβάνει ουγγρική υπηκοότητα για να γλιτώσει τη φυλακή από τα σκάνδαλα διαφθοράς που τον καταδιώκουν.

Από το 2018 έως σήμερα έχουμε τρία ορόσημα που μας πιστοποιούν γιατί η Αριστερά έκανε λάθος και γιατί η Κεντροδεξιά είναι συνυπεύθυνη στο λάθος.

Το πρώτο είναι η αδιαμφισβήτητη ελληνικότητα της Μακεδονίας μέσω νέων ιστορικών ντοκουμέντων. Μόνο στο έδαφος της Μακεδονίας μας εντόπισε η αρχαιολογική ανασκαφή ευρήματα που βάζουν τη βούλα της ελληνικότητας και σφραγίζουν ανεξίτηλα το έργο του τεράστιου Έλληνα Μανόλη Ανδρόνικου. Στο Δίον και στη Βεργίνα, στον Τύμβο Καστά της Αμφίπολης και στο Μουσείο της Θεσσαλονίκης, όπου εκτίθενται χρυσά κοσμήματα Μακεδόνων βασιλέων προστίθενται τώρα και τα ευρήματα της ανασκαφής της Αγγελικής Κοτταρίδη στην Αρχαία Μίεζα της Ημαθίας. Εκεί που εντοπίστηκε το Βασιλικό Γυμνάσιο που μας συστήνει τη μακεδονική παιδεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου και χρονολογείται από την εποχή του Φιλίππου του Β΄. Ευρήματα της αρχαιολογικής σκαπάνης στις γύρω βαλκανικές χώρες περί τη Μακεδονία; Ελάχιστα έως μηδενικά. Η Μακεδονία άνθησε στη γη μας. Η μακεδονική γη «ομιλεί».

Αυτή την αλήθεια την πολέμησαν η Αριστερά και κάποιοι νεοφιλελεύθεροι κύκλοι. Ακόμα και την περίοδο 1990-1993, που ειρωνεύονταν τον Αντώνη Σαμαρά για τη στρατηγική του Βουκεφάλα και έφτιαχναν εξώφυλλα σε κομματικά περιοδικά της ΟΝΝΕΔ (των οποίων υπεύθυνοι ήταν σημερινοί υπουργοί) με τον τίτλο «Αλέξανδρος, ο σφαγέας των λαών».

Το γεγονός ότι οι Σκοπιανοί «εγκατέλειψαν» τον Μέγα Αλέξανδρο με τη Συμφωνία των Πρεσπών δεν σημαίνει ότι τον εγκατέλειψαν και στην πράξη. Ειδικώς στα βιβλία τους, που ουδέποτε άλλαξαν, παρά τη σπουδαία εργασία που είχε κάνει ο αείμνηστος Σπυρίδων Σφέτας με εντολή Κοτζιά. Το γεγονός επίσης ότι μέχρι και σήμερα η διεθνιστική Αριστερά και η άπατρις κοσμοπολίτικη Κεντροδεξιά συμβαδίζουν στο «Μακεδονικό» και δεν θέτουν τους γείτονες προ των ευθυνών τους δεν αποτελεί σύμπτωση. Περί επιλογής πρόκειται. Ιδεολογικής επιλογής: Πρώτα τα συμφέροντα των άλλων εθνών και μετά τα δικά μας.

Στο ελληνικό έδαφος

Το δεύτερο ορόσημο συνδέεται ευθέως με την αναγνώριση της «μακεδονικής γλώσσας» και του «μακεδονικού έθνους». Είχαμε εγκαίρως προβλέψει ότι με τη Συμφωνία των Πρεσπών ο αλυτρωτισμός της γείτονος θα μετακομίσει από το έδαφός της στο ελληνικό έδαφος, όπερ και εγένετο. Φέραμε με την υπογραφή μας το πρόβλημα στη γη μας. Στα πανηγύρια του Αυγούστου στην Έδεσσα, στη Φλώρινα και την Καστοριά θα εμφανιστούν και πάλι «αλυτρωτικά» συγκροτήματα που θα ερμηνεύουν τραγούδια στη «μακεδονική». Και η ανύποπτη ελληνική νεολαία θα παραληρεί ζαλισμένη από το αλκοόλ στο ακροατήριο υπογράφοντας με την άγνοιά της μελλοντικές διεκδικήσεις κατά της ίδιας της της ζωής. Ήταν τραγικό λάθος που δεν δόθηκε μάχη για να μην αναγνωριστούν γλώσσα και έθνος. Η σύνθετη ονομασία είναι άδειο περίστροφο άνευ της γλώσσας και της εθνότητας. Όλη η φιλοσοφία του αλυτρωτισμού εκεί κρύβεται. Στο έθνος και στη γλώσσα.

Το τρίτο και το σημαντικότερο είναι ότι στη διαπραγμάτευση για τις Πρέσπες το ελληνικό πολιτικό σύστημα με επικεφαλής την Αριστερά κατά την υπογραφή και την Κεντροδεξιά κατά την εφαρμογή αποκάλυψε τα απώτατα όρια των αντοχών του. Των αντιστάσεών του. Όταν δεν δίνεις μισή μάχη για έννοιες όπως το έθνος και η γλώσσα, για ένα θέμα ταυτοτικό, υπαρξιακό (ιστορικό τίτλο της πολιτιστικής μας κληρονομιάς παραχωρήσαμε), τότε γιατί να δώσεις μάχη για το έδαφος, τις θαλάσσιες ζώνες, την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ; Με το Σκοπιανό δώσαμε στους Τούρκους τη δυνατότητα να μας διαβάσουν και να μας ψυχολογήσουν. Εσείς στη θέση τους σε ποιο συμπέρασμα θα καταλήγατε αν βλέπατε τους γείτονές σας να υποστέλλουν εύκολα τη σημαία για ένα όνομα που ταυτίζεται με την ύπαρξη και την Ιστορία τους; Μα, απλό: Ότι αυτούς δεν χρειάζεται να κάνεις πόλεμο για να τους κερδίσεις, χρειάζεται απλώς χρόνος για να τους φοβίσεις. Περιττό, τέλος, να συμπεράνουμε ότι δόθηκε στους συμμάχους μας η δυνατότητα να διαβάσουν και τις ηγεσίες μας.

Η πράξη Σαμαρά να ρίξει την κυβέρνηση Μητσοτάκη το 1993 ήταν βαθιά αντικοινοβουλευτική και αντιδημοκρατική. Χάρισε όμως στη χώρα από το 1993 έως το 2018 είκοσι πέντε ολόκληρα χρόνια για να κερδίσει την εθνική υπόθεση. Της έδωσε μια σπρωξιά μέσα στον χρόνο με τίμημα ακριβό για τον πρωταγωνιστή. Είκοσι πέντε ολόκληρα χρόνια ο ΟΗΕ και το ΝΑΤΟ αρνούνταν να εντάξουν στους κόλπους τους τα Σκόπια με το όνομα «Μακεδονία» χωρίς τη συναίνεση της Ελλάδας. Το κέρδος αυτό αξιοποίησε και ο Κώστας Καραμανλής με το βέτο που έθεσε στο δείπνο των ηγετών την παραμονή της Συνόδου του Βουκουρεστίου το 2008 κόντρα σε όλους. Το κέρδος αυτό το πέταξε στα σκουπίδια ο Αλέξης Τσίπρας το 2018 για να βάλει στο ΝΑΤΟ όχι τα Σκόπια αλλά την αμερικανική βάση στο Bondsteel. Με συμπαίκτη τον νυν πρωθυπουργό, ο οποίος συνέπραξε στην εφαρμογή της Συμφωνίας χωρίς να εγείρει ούτε έναν αστερίσκο επιφύλαξης.

Η Ιστορία όμως επιστρέφει και εκδικείται. Τώρα κάνουν τη δουλειά οι αρχαιολόγοι. Φέρουν εις πέρας την ιστορική αποστολή τους. Για να καταστεί πλήρως επίκαιρο αυτό που είπε χθες βράδυ ο Κώστας Καραμανλής στη Θεσσαλονίκη, ότι εμείς οι Έλληνες «δεν κάναμε την ανάγκη Ιστορία και δεν καταδεχθήκαμε να διαστρεβλώσουμε την ιστορική αλήθεια, να οικειοποιηθούμε και να σφετεριστούμε τα ταυτοτικά στοιχεία άλλων». Πρόκειται για την ανωτερότητα του ελληνικού πολιτισμού, στις τάξεις του οποίου δεν νιώθουν άνετα και βολικά οι αμερικανοσπουδαγμένες ηγεσίες μας. Προτάσσουν άλλον πολιτισμό αυτές. Είτε η προφορά τους είναι Οξφόρδης είτε συνοικιακού φροντιστηρίου.

 

 Μανώλης Κοττάκης,δημοκρατία