Η συνάντηση του Μεγάλου Αλεξάνδρου με τον Διογένη

 

[14.1] Εἰς δέ τόν Ἰσθμόν τῶν Ἑλλήνων συλλεγέντων καί ψηφισαμένων ἐπί Πέρσας μετ᾽ Ἀλεξάνδρου στρατεύειν, ἡγεμών ἀνηγορεύθη. [14.2] πολλῶν δέ καί πολιτικῶν ἀνδρῶν καὶ φιλοσόφων ἀπηντηκότων αὐτῷ καί συνηδομένων, ἤλπιζε καί Διογένην τόν Σινωπέα ταὐτό ποιήσειν, διατρίβοντα περί Κόρινθον. [14.3] ὡς δ᾽ ἐκεῖνος ἐλάχιστον Ἀλεξάνδρου λόγον ἔχων ἐν τῷ Κρανείῳ σχολήν ἦγεν, αὐτός ἐπορεύετο πρός αὐτόν· ἔτυχε δέ κατακείμενος ἐν ἡλίῳ. [14.4] καί μικρόν μέν ἀνεκάθισεν, ἀνθρώπων τοσούτων ἐπερχομένων, καί διέβλεψεν εἰς τόν Ἀλέξανδρον. ὡς δ᾽ ἐκεῖνος ἀσπασάμενος καὶ προσειπών αὐτόν ἠρώτησεν, εἴ τινος τυγχάνει δεόμενος, «μικρόν» εἶπεν· «ἀπό τοῦ ἡλίου μετάστηθι». [14.5] πρός τοῦτο λέγεται τόν Ἀλέξανδρον οὕτω διατεθῆναι καὶ θαυμάσαι καταφρονηθέντα τήν ὑπεροψίαν καί τό μέγεθος τοῦ ἀνδρός, ὥστε τῶν περί αὐτόν ὡς ἀπῄεσαν διαγελώντων καὶ σκωπτόντων, «ἀλλά μήν ἐγώ» εἶπεν «εἰ μή Ἀλέξανδρος ἤμην, Διογένης ἂν ἤμην».

 

[14.1] Όταν οι Έλληνες συγκεντρώθηκαν στον Ισθμό και ψήφισαν να εκστρατεύσουν εναντίον των Περσών με τον Αλέξανδρο, αναγορεύτηκε αρχηγός τους. [14.2] Καθώς πολλοί, και πολιτικοί και φιλόσοφοι, που τον είχαν συναντήσει, του έδιναν συγχαρητήρια, υπολόγιζε πως θα έκανε το ίδιο και ο Διογένης από τη Σινώπη, που ζούσε τότε στα περίχωρα της Κορίνθου. [14.3] Εκείνος όμως ξεκουραζόταν στο Κράνειο, ελάχιστα ενδιαφερόμενος για τον Αλέξανδρο· γι᾽ αυτό πήγε ο ίδιος ο Αλέξανδρος σ᾽ αυτόν, που έτυχε να είναι ξαπλωμένος στον ήλιο. [14.4] Και καθώς τόσοι άνθρωποι έρχονταν προς το μέρος του, ανακάθισε λίγο και κοίταξε προς τον Αλέξανδρο. Και όταν εκείνος μετά τον χαιρετισμό και την προσφώνηση τον ρώτησε αν χρειάζεται κάτι, του είπε: «παραμέρισε λίγο από τον ήλιο». [14.5] Λένε πως ο Αλέξανδρος ενοχλήθηκε από αυτό και, μολονότι ένιωσε ταπεινωμένος, θαύμασε την υπερηφάνεια και τη μεγαλοσύνη του άνδρα τόσο πολύ, ώστε, καθώς έφευγαν και οι της ακολουθίας του γελούσαν συνεχώς και κορόιδευαν, είπε: «εγώ, ωστόσο, εάν δεν ήμουν Αλέξανδρος, θα ήμουν Διογένης».

 

[14.1] When the Greeks gathered at the Isthmus and voted to go to war against the Persians under Alexander's command, he was proclaimed their supreme leader. [14.2] Since many politicians and philosophers came to meet him and offer their congratulations, he expected that Diogenes of Sinope, who was living near Corinth at the time, would do the same. [14.3] Diogenes, however, was taking his leisure in Craneion, paying little heed to Alexander; so Alexander went to him in person, finding him lying in the sun. [14.4] As so many people approached him, Diogenes sat up slightly and looked at Alexander. When Alexander greeted him, addressed him, and asked if he needed anything, Diogenes replied, "Move a little out of my sun." [14.5] It is said that Alexander was affected by this and, though struck by such disdain, admired the pride and greatness of the man so much that, as his companions laughed and mocked as they walked away, he said, "Truly, if I were not Alexander, I would be Diogenes."

 

 Πλούταρχος, Ἀλέξανδρος

Από τις αλησμόνητες πατρίδες στο μέλλον: Ένα νέο Μνημείο αποκαλύπτεται στην καρδιά της Πανεπιστημιούπολης

 

Ένα νέο τοπόσημο μνήμης αφιερωμένο στους πρόσφυγες του 1922 δημιουργείται στην καρδιά της Πανεπιστημιούπολης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου. Τα αποκαλυπτήρια του Μνημείου θα πραγματοποιηθούν την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου 2026 και ώρα 18:00, στον χώρο πλησίον του Αστεροσκοπείου, ενώ θα ακολουθήσει εκδήλωση μνήμης και ανοιχτή συναυλία στην Αίθουσα Τελετών.

Με τίτλο «Τιμούμε τις ρίζες μας, Στηρίζουμε το μέλλον», η εκδήλωση αποτελεί μια συμβολική αναφορά στη μνήμη των προσφύγων του 1922, στην πορεία τους από τον ξεριζωμό και την απώλεια προς την εγκατάσταση, την ενσωμάτωση και τη δημιουργία μιας νέας ζωής.

Στις 19:00, στην Αίθουσα Τελετών του Αριστοτελείου, ύστερα από τον χαιρετισμό του Πρύτανη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, Καθηγητή Κυριάκου Αναστασιάδη, ο Ομότιμος Καθηγητής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Θάνος Βερέμης θα μιλήσει, με θέμα «Η ενσωμάτωση και η προσφορά των προσφύγων του 1922», φωτίζοντας τη συμβολή των προσφύγων στη διαμόρφωση της ελληνικής κοινωνίας και στην πορεία της χώρας κατά τον 20ό αιώνα.

Ένα Μνημείο που δεν κοιτάς, αλλά βιώνεις

Το νέο Μνημείο του Αριστοτελείου δεν αποτελεί απλώς έναν τόπο αναφοράς στο παρελθόν. Πρόκειται για έναν κυκλικό μνημειακό κήπο, σχεδιασμένο ώστε ο επισκέπτης να μην παραμένει απλός θεατής, αλλά να μπορεί να εισέλθει στον χώρο, να καθίσει, να σταθεί και να κινηθεί μέσα στο ίδιο το μνημειακό έργο.

Στο κέντρο του δεσπόζει μια ελιά, σύμβολο της μνήμης, της μακροβιότητας και της αναγέννησης. Οι βαθιές ρίζες της παραπέμπουν στους δεσμούς με τις πατρίδες που χάθηκαν.

Γύρω από την ελιά αναπτύσσονται δώδεκα ίσοι λίθινοι τομείς, που παραπέμπουν στον αέναο κύκλο του χρόνου και ταυτόχρονα στις αλησμόνητες πατρίδες: Αδριανούπολη, Ανατολική Θράκη, Ανατολική Ρωμυλία, Βάρνα, Ιωνία, Καππαδοκία, Κωνσταντινούπολη, Μικρά Ασία, Πόντος, Σμύρνη και Τραπεζούντα.

Στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό του κεντρικού πυρήνα ενσωματώνεται, με υπαινικτικό τρόπο, το δεκαεξάκτινο Αστέρι της Μακεδονίας, ενώ ο μνημειακός κήπος συμπληρώνεται από αρωματικά φυτά, όπως λεβάντα, δενδρολίβανο, σαντολίνα, θυμάρι, μυρτιά, φασκόμηλο, και ρίγανη. Η επιλογή της φύτευσης παραπέμπει στα τοπία των αλησμόνητων πατρίδων και διευρύνει τη βιωματική εμπειρία του επισκέπτη, ενεργοποιώντας όχι μόνο την όραση, αλλά και την όσφρηση και την αφή.

Ανοιχτή Συναυλία με τους αδελφούς Κωνσταντίνο και Ματθαίο Τσαχουρίδη

Η ιστορία θα αναδειχθεί και μέσα από τη μουσική, καθώς μετά το πέρας της εκδήλωσης θα ακολουθήσει ανοιχτή συναυλία με το μουσικό σχήμα «Ψυχή και Σώμα» και τους αδελφούς Κωνσταντίνο και Ματθαίο Τσαχουρίδη, με τίτλο «Η καθ’ ημάς Ανατολή».

 

Οι δύο καλλιτέχνες, πρόσφυγες τέταρτης γενιάς και διδάκτορες του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, παρουσιάζουν μια επετειακή μουσική παράσταση με μουσικές από τις πατρίδες της Ανατολής, ανασύροντας ήχους και μνήμες που πέρασαν από γενιά σε γενιά.

Από τη Σμύρνη και την Κωνσταντινούπολη έως τον Πόντο και την Καππαδοκία, η μουσική γίνεται ένας ακόμη τρόπος να παραμείνει ζωντανή η μνήμη.

Η εκδήλωση είναι ανοιχτή για το κοινό.

Δίον: Η «Πομπηία» της Ελλάδας

 

Δίον:Η «Πομπηία» της Ελλάδας | AUTH Radio – Αρχαιολογώντας

 

Το Δίον στην Πιερία υπήρξε το σημαντικότερο θρησκευτικό κέντρο των αρχαίων Μακεδόνων και ένας από τους πιο εντυπωσιακούς αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας.

Στο πρώτο επεισόδιο της σειράς «Αρχαιολογώντας», συζητάμε για την ιστορία της πανεπιστημιακής ανασκαφής στο Δίον και τα σημαντικά ευρήματα που αποκαλύπτουν τη θρησκευτική, πολιτική και κοινωνική ζωή της αρχαίας πόλης.

Η καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας του ΑΠΘ Ελένη Μανακίδου συνομιλεί με την Ελένη Παπαγιάννη, καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας και επιστημονικά υπεύθυνη της πανεπιστημιακής ανασκαφής στο Δίον. Η συζήτηση φωτίζει την τοπογραφία της περιοχής, τη σημασία της λατρείας του Ολυμπίου Διός και των Μουσών, καθώς και την εξέλιξη της πόλης από το μακεδονικό βασίλειο μέχρι τη ρωμαϊκή περίοδο.

Παρουσιάζεται επίσης η ιστορία των ανασκαφών που ξεκίνησαν το 1928, η μεγάλη περίοδος έρευνας υπό τη διεύθυνση του Δημήτρη Παντερμαλή και τα σημαντικά μνημεία που έχουν αποκαλυφθεί: τα ιερά της Δήμητρας, των Αιγυπτίων Θεών και του Ολυμπίου Διός, τα ρωμαϊκά θέατρα, οι πολυτελείς κατοικίες με ψηφιδωτά και το εντυπωσιακό αστικό σύστημα της αρχαίας πόλης.

Τέλος, η συζήτηση στρέφεται στο σημερινό έργο της πανεπιστημιακής ανασκαφής: την εκπαίδευση φοιτητών, τη σύγχρονη αρχαιολογική έρευνα και τη σημασία του Δίου ως αρχαιολογικού πάρκου και χώρου γνώσης.

Παρουσιάστρια: Ελένη Μανακίδου, Καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας ΑΠΘ

Προσκεκλημένη: Ελένη Παπαγιάννη, Καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας ΑΠΘ, επιστημονική υπεύθυνη της πανεπιστημιακής ανασκαφής στο Δίον

 

00:00 Εισαγωγή στην εκπομπή

00:27 Παρουσίαση της Ελένης Παπαγιάννη και του θέματος

01:38 Η τοπογραφία του Δίου

02:56 Η ετυμολογία του ονόματος: από τον Δία

03:31 Το Δίον ως θρησκευτικό κέντρο: η λατρεία των Μουσών

05:01 Άλλα αξιοθέατα: οι Βάθρες του Ολύμπου, Λιτόχωρο

07:42 Τα χωριά Δίον και Καρίτσα και η λιθολόγηση των ερειπίων

09:50 Η ιστορία των ανασκαφών ξεκινά το 1928 με τον Σωτηριάδη

11:42 Ο 76χρονος Σωτηριάδης έψαχνε το Ιερό του Ολυμπίου Διός

13:35 Η συνέχεια τη δεκαετία του '60 με τον Μπακαλάκη

16:07 Ο Δημήτρης Παντερμαλής αναλαμβάνει

16:44 Η κορύφωση: 1970-2019, σχεδόν πενήντα χρόνια ανασκαφών

18:05 Τα σημαντικότερα ιερά: Δήμητρας, Αιγυπτίων Θεών, Ολυμπίου Διός

21:08 «Το Δίον, η Πομπηία της Ελλάδας»

22:30 Το Αρχαιολογικό Μουσείο και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής

25:08 Πώς δημιουργήθηκε το αρχαιολογικό πάρκο

27:04 Πάνω από 5.000 αρχαιολόγοι εκπαιδεύτηκαν στο Δίον

31:03 Το πρόγραμμα εικονικής πραγματικότητας APSIM

34:09 Η σημερινή έρευνα: μικρές, «χειρουργικές» ανασκαφές

41:04 Ο δεσμός του Παντερμαλή με το Δίον, όπου και τάφηκε

44:12 Κλείσιμο: το Δίον χρωστά τα πάντα στο ΑΠΘ

 

01:38 Το Δίον βρίσκεται σε πεδιάδα στους ανατολικούς πρόποδες του Ολύμπου, όχι πάνω στο βουνό, και το σημερινό ειδυλλιακό τοπίο του οφείλεται κυρίως στις πολλές πηγές που αναβλύζουν εκεί, γεμίζοντας την περιοχή με νερό που κατεβαίνει από τον Όλυμπο.

03:31 Το όνομα Δίον προέρχεται από τον Δία, θεοφορικό όνομα που δείχνει τη σημασία της περιοχής ως θρησκευτικού κέντρου ήδη από την εποχή του βασιλιά Αρχέλαου, με τη λατρεία του Δία αλλά και των Μουσών, εξού και η ιδιαίτερη σύνδεση με τη δική μας Φιλοσοφική Σχολή.

07:42 Οι κάτοικοι των δύο γειτονικών χωριών, Δίον και Καρίτσα, αποκαλούσαν τη θέση «το κάστρο» και λιθολογούσαν συστηματικά τα ερείπια για να χτίσουν τα σπίτια τους στις αρχές του 20ού αιώνα — μια πρακτική επιβίωσης φτωχών κατοίκων που συναντάται σε πολλούς αρχαιολογικούς χώρους της Μεσογείου.

09:50 Πρόκειται για την παλαιότερη πανεπιστημιακή ανασκαφή του ΑΠΘ, που ξεκίνησε το 1928 από τον Γεώργιο Σωτηριάδη, πρώτο πρύτανη του νεοσύστατου τότε Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

11:42 Ο Γεώργιος Σωτηριάδης, πρώτος πρύτανης του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ξεκίνησε την ανασκαφή το 1928 σε ηλικία 76 ετών, μετακινούμενος με άλογο από την Κατερίνη. Ήλπιζε να εντοπίσει το Ιερό του Ολυμπίου Διός, αλλά δεν τα κατάφερε ποτέ, αυτό θα γινόταν δεκαετίες αργότερα.

22:30 Όταν άνοιξε το Αρχαιολογικό Μουσείο Δίου το 1983, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε προσωπικά χρηματοδοτήσει την κατασκευή του, λέγοντας φέρεται στον Παντερμαλή: «Παντερμαλή, χρειάζεσαι μουσείο εδώ».

27:04 Σε μια άτυπη εκτίμηση με τη μακροβιότερη συνεργάτιδα της ανασκαφής, Κορίνα Βαστελλή, υπολόγισαν πως πάνω από 5.000 αρχαιολόγοι έχουν εκπαιδευτεί στο Δίον από την έναρξη των ανασκαφών.

31:03 Στο πρόγραμμα APSIM, σε συνεργασία με το ΕΜΠ, δημιουργήθηκε εφαρμογή εικονικής πραγματικότητας για την Επισκοπική Βασιλική, επισκέπτες μπορούν να τη σαρώσουν με το κινητό τους και να δουν το κτίριο ολόκληρο σε 3D, όπως θα ήταν στην αρχαιότητα.

41:04 Ο Παντερμαλής έζησε τα περισσότερα χρόνια της ζωής του στο ίδιο το Δίον, όχι στη Θεσσαλονίκη, και τη δεκαετία του '70 σχεδόν οι μισοί κάτοικοι του χωριού δούλευαν στην ανασκαφή, τον αποκαλούσαν «ο αρχηγός». Κατόπιν επιθυμίας του, τάφηκε στο νεκροταφείο του Δίου.