In 200 B.C.by Constantine P. Cavafy

“Alexander, son of Philip, and the Greeks except the Lacedaimonians...”

 

We can very well imagine

how completely indifferent the Spartans would have been

to this inscription. “Except the Lacedaimonians”—

naturally. The Spartans

weren’t to be led and ordered around

like precious servants. Besides,

a pan-Hellenic expedition without

a Spartan king in command

was not to be taken very seriously.

Of course, then, “except the Lacedaimonians.”

 

That’s certainly one point of view. Quite understandable.

 

So, “except the Lacedaimonians” at Granikos,

then at Issus, then in the decisive battle

where the terrible army

the Persians mustered at Arbela was wiped out:

it set out for victory from Arbela, and was wiped out.

 

And from this marvelous pan-Hellenic expedition,

triumphant, brilliant in every way,

celebrated on all sides, glorified

as no other has ever been glorified,

incomparable, we emerged:

the great new Hellenic world.

 

We the Alexandrians, the Antiochians,

the Selefkians, and the countless

other Greeks of Egypt and Syria,

and those in Media, and Persia, and all the rest:

with our far-flung supremacy,

our flexible policy of judicious integration,

and our Common Greek Language

which we carried as far as Bactria, as far as the Indians.

 

Talk about Lacedaimonians after that!

Reprinted from C.P. CAVAFY:Collected Poems Revised Edition, translated by Edmund Keeley and Philip Sherrard, edited by George Savidis.

Translation copyright © 1975, 1992 by Edmund Keeley and Philip Sherrard.Princeton University Press.

Κ.Π.Καβάφης,«Στα 200 π.Χ.»

Το ποίημα «Στα 200 π.Χ.» είναι το προτελευταίο που δημοσίευσε ο Κ.Π. Καβάφης (1931) και φανερώνει την ειδική σχέση του ποιητή με την ιστορία. Πρόκειται για ένα φανταστικό μονόλογο ενός Έλληνα ο οποίος ζει στα 200 π.Χ. στις περιοχές του «νέου» κόσμου που σχηματίστηκε από τις εκστρατείες του Μ. Αλεξάνδρου.

 O ομιλητής διαβάζει αρχικά την επιγραφή που συνόδευε τα λάφυρα από τη μάχη του Γρανικού, τα οποία αφιέρωσε ο Μ. Αλέξανδρος στον Παρθενώνα: 

ΑΛΕΞΑΝΔΡOΣ ΦΙΛΙΠΠOΥ ΚΑΙ OΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΛΗΝ ΛΑΚΕΔΑΙΜOΝΙΩΝ ΑΠO ΤΩΝ ΒΑΡΒΑΡΩΝ ΤΩN TΗΝ ΑΣΙΑΝ ΚΑΤOΙΚOΥΝΤΩΝ. 

Στη συνέχεια κάνει μια επισκόπηση των ιστορικών γεγονότων που συντελέστηκαν πριν από 130 χρόνια, σχολιάζοντας ειρωνικά την άρνηση των Λακεδαιμονίων να συμμετάσχουν στη λαμπρή πανελλήνια εκστρατεία εναντίον των Περσών, με τη δικαιολογία ότι η σπαρτιατική παράδοση τους εμπόδιζε να πάρουν μέρος σε εκστρατεία στην οποία δεν ήταν οι ίδιοι αρχηγοί.

«Αλέξανδρος Φιλίππου και οι Έλληνες πλην Λακεδαιμονίων»

 

Μπορούμε κάλλιστα να φανταστούμε

πως θ' αδιαφόρησαν παντάπασι* στην Σπάρτη

για την επιγραφήν αυτή. «Πλην Λακεδαιμονίων»,

μα φυσικά. Δεν ήσαν οι Σπαρτιάται

για να τους οδηγούν και για να τους προστάζουν

σαν πολυτίμους υπηρέτας. Άλλωστε

μια πανελλήνια εκστρατεία χωρίς

Σπαρτιάτη βασιλέα γι' αρχηγό

δεν θα τους φαίνονταν πολλής περιωπής*.

Α βεβαιότατα «πλην Λακεδαιμονίων».

 

Είναι κι αυτή μια στάσις. Νιώθεται*.

 

Έτσι, πλην Λακεδαιμονίων στον Γρανικό·

και στην Ισσό μετά· και στην τελειωτική

την μάχη, όπου εσαρώθη* ο φοβερός στρατός

που στ' Άρβηλα συγκέντρωσαν οι Πέρσαι:

που απ' τ' Άρβηλα ξεκίνησε για νίκην, κι εσαρώθη.

 

Κι απ' την θαυμάσια πανελλήνιαν εκστρατεία

την νικηφόρα, την περίλαμπρη,

την περιλάλητη, την δοξασμένη

ως άλλη δεν δοξάσθηκε καμιά,

την απαράμιλλη*: βγήκαμ' εμείς·

ελληνικός καινούριος κόσμος, μέγας.

 

Εμείς· οι Αλεξανδρείς, οι Αντιοχείς,

οι Σελευκείς, κι οι πολυάριθμοι

επίλοιποι* Έλληνες Αιγύπτου και Συρίας,

κι οι εν Μηδία, κι οι εν Περσίδι, κι όσοι άλλοι.

Με τες εκτεταμένες επικράτειες*,

με την ποικίλη δράση των στοχαστικών προσαρμογών*.

Και την Κοινήν Ελληνική Λαλιά*

ως μέσα στην Βακτριανή την πήγαμεν, ως τους Ινδούς.

 

Για Λακεδαιμονίους να μιλούμε τώρα!

 

Κ.Π. Καβάφης, Ποιήματα, τόμ. 2, Ίκαρος

 

*παντάπασι: εντελώς *περιωπή: σπουδαιότητα *νιώθεται: μπορεί να γίνει κατανοητή, εξηγείται *εσαρώθη: διαλύθηκε, εξοντώθηκε *απαράμιλλη: ασυναγώνιστη *επίλοιπος: υπόλοιπος *εκτεταμένες επικράτειες...των στοχαστικών προσαρμογών: οι στίχοι αναφέρονται στις νέες συνθήκες που διαμορφώθηκαν με τη δημιουργία των μεγάλων ελληνιστικών βασιλείων και την ανάμιξη των πολιτισμών, μέσα στις οποίες, στοχαστικά, αναπροσαρμόστηκε ο νέος ελληνικός κόσμος *Κοινή Ελληνική Λαλιά: η ελληνική γλώσσα που καθιερώθηκε και διαδόθηκε στις χώρες της Ανατολής

Κείμενα  Νεοελληνικής Λογοτεχνίας,Γ΄ Γυμνασίου

Modern historians about Macedonia – Adrian Goldsworthy

 

Philip and Alexander of Macedon transformed a weak kingdom in northern Greece into a globe-spanning empire. In so doing, they changed the course of history.

By the end of his short life, Alexander the Great had eclipsed the power of Persia, crossed the Hindu Kush and marched into what is now Pakistan, redrawing the map of the ancient world to create an empire that stretched from the Adriatic Sea to the Indian subcontinent.

But his success was not just the product of his own genius and restless energy, it was built on decades of effort by his father. History has portrayed Philip II of Macedon as an old man, one-eyed and limping, whose convenient assassination allowed Alexander the Great to come to power.

However, there was far more to him than this. Through decades of hard fighting and clever diplomacy, Philip unified his country and conquered Greece. His son inherited all of this at the perfect moment and age for him to chance his luck and win greater glory.

Between them, Philip and Alexander played a key role in spreading Greek language and culture over a vast area, the consequences of which were many and profound, for it led to the New Testament being written in Greek, and a Greek-speaking 'Roman' empire surviving in the eastern Mediterranean for a thousand years after the last emperor to rule from Italy.

As authoritative as it is accessible, Philip and Alexander is the latest in a much-praised sequence of essential ancient histories from Adrian Goldsworthy; it is the work of a master historian at the peak of his powers.

Adrian Goldsworthy,Philip and Alexander - Kings and Conquerors

Ancient writers about Macedonia - Pausanias

✍️ Ἀμφι­κτύ­ο­νες οἱ ἐπ᾽ ἐμοῦ τριά­κον­τα ἀριθ­μῷ ἦσαν

ἐκ Νικο­πό­λε­ως μέν καί Μακε­δο­νί­ας τε καί Θεσ­σα­λῶν, ἀπό ἑκά­στων ἀριθ­μῷ ἦσαν ἐκ δέ Βοιω­τῶν,Θεσ­σα­λί­αν γάρ καί οὗ­τοι τά ἀρ­χαιό­τε­ρα ᾤκη­σαν καί Αἰο­λεῖς τη­νι­καῦ­τα ἐκα­λοῦν­το καί ἐκ Φωκέ­ων τε καί Δελ­φῶν, παρά τού­των δύο ἑκά­στων: εἷς δ’ ἐκ Δωρί­δος τῆς ἀρ­χαί­ας.

Παυσανίας,Ελλάδος Περιήγησις,10.8.4

✍️The Amphictyons to-day number thirty.

Nicopolis, Macedonia and Thessaly each send six deputies; the Boeotians, who in more ancient days inhabited Thessaly and were then called Aeolians, the Phocians and the Delphians, each send two; ancient Doris sends one.

Pausanias,Description of Greece,10.8.4

✍️ προσέθεσαν δέ ὕστερον καί συνωρίδα πώλων καί πῶλον κέλητα: ἐπί μέν δὴ τῇ συνωρίδι Βελιστίχην ἐκ Μακεδονίας τῆς ἐπί θαλάσσῃ γυναῖκα, Τληπόλεμον δέ Λύκιον ἀναγορευθῆναι λέγουσιν ἐπί τῷ κέλητι, τοῦτον μέν ἐπί τῆς πρώτης καί τριακοστῆς τε καί ἑκατοστῆς Ὀλυμπιάδος, τῆς δέ Βελιστίχης τήν συνωρίδα Ὀλυμπιάδι πρό ταύτης τρίτῃ. πέμπτῃ δέ ἐπί ταῖς τεσσαράκοντα καί ἑκατόν ἆθλα ἐτέθη παγκρατίου παισί, καί ἐνίκα Φαίδιμος Αἰολεύς ἐκ πόλεως Τρῳάδος.

 

Παυσανίας, Ελλάδος Περιήγησις, 5.8.11

 

✍️Afterwards they added races for chariots and pairs of foals, and for single foals with rider. It is said that the victors proclaimed were: for the chariot and pair, Belistiche, a woman from the seaboard of Macedonia; for the ridden race, Tlepolemus of Lycia.

 

Tlepolemus, they say, won at the hundred and thirty-first Festival, and Belistiche at the third before this. At the hundred and forty-fifth Festival prizes were offered for boys in the pancratium, the victory falling to Phaedimus, an Aeolian from the city Troas.

 

Pausanias, Description of Greece,5.8.11

Ancient writers about Macedonia -Thucydides

 

✍️τήν δέ παρά θάλασσαν νῦν Μακεδονίαν Ἀλέξανδρος ὁ Περδίκκου πατήρ καί οἱ πρόγονοι αὐτοῦ, Τημενίδαι τό ἀρχαῖον ὄντες ἐξ Ἄργους, πρῶτοι ἐκτήσαντο καί ἐβασίλευσαν.

Θουκυδίδου Ιστορίαι Β΄, 99.3

✍️ The country on the sea coast, now called Macedonia, was first acquired by Alexander, the father of Perdiccas, and his ancestors, originally Temenids from Argos.

Thucydides,Histories,Book 2, Chapter 99.3

📌 Significance of the passage

This passage is absolutely clear and historically crucial because:

•Thucydides explicitly states that Macedonia was already known by this name.

•It documents the Greek origin of the Macedonian royal dynasty, identifying it as Temenid, originating from Argos.

•It directly links Alexander I, Perdiccas, and their ancestors with the Greek world.

Thucydides,History of the Peloponnesian War

Modern historians about Macedonia – Ernst Badian

 

“Philip II, at least from the time of his victory over Phocis,Athens, and their allies in 346, prepared to proclaim himself the champion of a United Greece against the barbarians”

Ernst Badian,“The Cambringe history of Iran”,Volume 2,page 421 

In autumn 338 Philip won the battle of Chaeronea against Thebes and Athens, With no one left who could hopeto resist him, he settled matters throughout Greece and the next year united the Greeks ( except for Sparta) in a common peace and alliance, leaving him (as commander – in – chief) in effective control.

Ernst Badian,“The Cambringe history of Iran”,Volume 2,page 422

Νίκολας Χάμοντ:Μέγας Αλέξανδρος,Ένας Ιδιοφυής

 

Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη,μοναρχία ήταν το πολίτευμα ανθρώπων τόσο ηλίθιων που δεν μπορούσαν να κυβερνηθούν μόνοι τους.

Οι  πόλεις κράτη από την άλλη ,με την εξαίρεση της Σπάρτης είχαν απαλλαγεί αιώνες τώρα από την μοναρχία,κυβερνιόταν από δημοκρατικές ή ολιγαρχικές κυβερνήσεις και οι πολίτες τους ήταν εξαιρετικά αυτοδύναμες προσωπικότητες.

Νίκολας Χάμοντ,Μέγας Αλέξανδρος,Ένας Ιδιοφυής,Μαλλιάρης παιδεία,σελ.29

Η κατάσταση στα Βαλκάνια δεν ήταν και πολύ ασφαλής.Οδρύσες και Σκύθες είχαν ηττηθεί πρόσφατα,ενώ οι Τριβαλλοί ήταν ανίκητοι ακόμη.Παρ' όλα αυτά ο Φίλιππος ήταν βέβαιος για την επιτυχία του εγχειρήματος για το καλό του ελληνόφωνου κόσμου και ειδικότερα της Μακεδονίας.

Νίκολας Χάμοντ,Μέγας Αλέξανδρος,Ένας Ιδιοφυής,Μαλλιάρης παιδεία,σελ.41

Η παρατήρηση του "Αν δεν ήμουν ο Αλέξανδρος,θα ήθελα να ήμουν ο Διογένης", έκρυβε την σημασία "αν δεν ήμουν ήδη βασιλιάς των Μακεδόνων,πρόεδρος της Θεσσαλίας,ο πρώτος των Αμφικτυόνων και ηγεμόνας του Κοινού των Ελλήνων..."

Νίκολας Χάμοντ,Μέγας Αλέξανδρος,Ένας Ιδιοφυής,Μαλλιάρης παιδεία,σελ.52 

Τέλος του θέρους ο Αλέξανδρος οδήγησε τον στρατό του νότια προς την χώρα των Αγριάνων ( γύρω από την σημερινή Σόφια) και προς τους Παίονες (γύρω από τα σημερινά Σκόπια).

Νίκολας Χάμοντ,Μέγας Αλέξανδρος,Ένας Ιδιοφυής,Μαλλιάρης παιδεία,σελ.58

Ιστορία της Μακεδονίας - Νίκολας Χάμοντ

 

Οι αντιπρόσωποι των κρατών –μελών της κοινής ειρήνης,που είχαν δράσει εναντίον του Φιλίππου,είχαν συγκεντρωθεί στην Κόρινθο.Απαντώντας στην ευγλωτία και στην πειθώ ενός εικοσάχρονου νέου αλλά και πιεζόμενοι από τον Μακεδονικό στρατό και τις δυνάμεις των βορείων Ελλήνων, οι εκπρόσωποι ψήφισαν ομόφωνα να ανακηρυχτεί ηγεμόνας ο Αλέξανδρος και να προωθήσουν την εκστρατεία όλων εναντίον της Περσίας (Δ.Σ. 17.4.9 και Πολύβιος 9.33.7).

Οι ως τότε διαφωνούντες στην Πελοπόννησο δικαιολογήθηκαν.Μόνο η Σπάρτη έμεινε,όπως και πριν έξω από την συμμαχία των Ελλήνων και διακήρυξε με περηφάνια ότι δεν ήταν φτιαγμένη για να ηγεμονεύεται,αλλά για να ηγεμονεύει.

 

Καθώς κανείς δεν έδειξε διάθεση να ηγεμονευθεί από τη Σπάρτη,ο Αλέξανδρος,σοφά ποιών,την άφησε στην ησυχία της.

Η ηγεμονία που είχε εκείνη κάποτε ασκούνταν τώρα από την Μακεδονία.

Νίκολας Χάμοντ,Ιστορία της Μακεδονίας,γ' τόμος:Περίοδος από το 336 έως το 167 π.Χ,σελ.24

Modern historians about Macedonia – N.G.L Hammond & F.W.Walbank

The members of the Council of the Greek League whoo had acted in Philip’s time were assembled at Corinth; in response to an eloquent and peruasive speech by Alexander a young man of twenty,but backed by the Macedonian army and force of northern Greeks, the Councillors all voted to appoint him hegemon and proceed with the joint campaign against Persia( D.S. 17.4.9 and Plb 9.33.7).

Dissidedents in the Peloponnese apologized.Only Sparta stayed,as before out of the Greek League.She declared proudly that it was her way not to be led,but lead.As no one showed any desire to be led by Sparta,Alexander wisely let her be.

The hegemony she had once had was exercised now by Macedonia.

N.G.L.Hammond & F.W.Walbank,A History of Macedonia:Volume III: 336-167 B.C.,page 16  

Modern historians about Macedonia –John Bagnell Bury

 

“In their fortress of Aegae the macedonian kings had ruled for ages with absolute sway over the lands on the northern and north-western coasts of the Thermaic - Gulf,which formed Macedonia in the strictest sense.

The Macedonian people and their kings were of Greek stock, as their traditions and the scanty remains of their language combine to testify.”

John Bagnell Bury,A History of Greece to the Death of Alexander the Great (1900),page 683

A History of Greece To the Death of Alexander the Great

Cambridge Library Collection Classics

 

This book, originally published in 1900, was the major work of the classical historian J. B. Bury. It became a standard textbook on the topic of ancient Greek history to the death of Alexander the Great for almost a century, and in its updated form is still studied today.

 Bury had studied philosophy as well as classics at Trinity College, Dublin, and had travelled widely in Greece, but until the publication of this work was better known for his two-volume History of the Later Roman Empire (also reissued in this series), and many of his other works also deal with the Byzantine period. He describes in the preface his decision to limit the extent of his history: 'compression into a single volume often produces a more useful book'. This magisterial and very readable synthesis of political and military history encompasses nearly three millennia and the whole of the Mediterranean and Near East.

 

Modern historians about Macedonia – Elizabeth Donnelly Carney

 

Macedonian monarchy despite its origins in the remote border regions of the Greek world,had a very broad impact and influence on the political institutions of the rest of the ancient world.

The part royal women played in Macedonian monarchy had a similary long life in political history.

The conquests of Philip II (359-356 B.C) and those of his son,Alexander III,commonly know as Alexander the Great(336 -323),built an empire that stretched from northern Greece to the borders of modern India.

 

Elizabeth Donnelly Carney,Women and Monarchy in Macedonia,University of Oklahoma Press,page 4

Modern historians about Macedonia – N.G.L Hammond

 

“Greece and Macedon were akin in blood and culture.” 

 

N.G.L. Hammond , “A History of Greece to 332 B.C.”, Oxford: Clarendon Press (1959),page 651

 

 

Modern historians about Macedonia – Eugene Borza

 

Only recently have we begun to clarify these muddy waters by revealing the Demosthenic corpus for what it is: oratory designed to sway public opinion and thereby to formulate public policy. That elusive creature, Truth, is everywhere subordinate to Rhetoric; Demosthenes’ pronouncements are no more the true history of the period than are the public statements of politicians in any age. 

In the Shadow of Olympus:The Emergence of Macedon, Eugene N. Borza, Princeton University Press,1990,pages 5- 6

This larger Macedon included lands from the crest of the Pindus range to the plain of Philippi and the Nestos River. Its northern border lay along a line formed by Pelagonia, the middle Axios valley and the western Rhodopi massif. Its southern border was the Haliacmon basin, the Olympus range and the Aegean, with the Chalcidic peninsula as peripheral.

 

We thus have a conception of Macedonia both more and less extensive than Hammonds’s - less in that it reduces Emphasis on the north western lands that lie today within the Yugoslav state, but more in that it takes into greater account the territory east of the Axios. It is a definition based on the political development of the Macedonian State over a long period of time,incorporating the territory drained by 3 rivers,adding the Strymon to the Haliacmon and Axios.

In the Shadow of Olympus:The Emergence of Macedon, Eugene N. Borza, Princeton University Press,1990,pages 29 - 31 

“Borza has taken the trouble to know Macedonia: the land, its prehistory, its position in the Balkans, and its turbulent modern history. All contribute…to our understanding of the emergence of Macedon…. Borza has employed two of the historian’s most valuable tools, autopsy and common sense, to produce a well-balanced introduction to the state that altered the course of Greek and Near Eastern history.”

—Waldemar Heckel, Bryn Mawr Classical Review

Modern historians about Macedonia – John Maxwell O’Brien

 

To underline his role as avenger and hegemon of the Corinthian League, and perhaps in the hope that the Athenians would come to share in the fantasy of this as a war of revenge, Alexander selected 300 full sets of armor from dead Persians and ordered them to be sent back to Athens and dedicated to Athena on the Acropolis. The attached inscription read:

“Alexander son of Philip and the Greeks, except the Lacedaemonians,106 set up these spoils from the barbarians dwelling in Asia” (A.1.16.7).

Alexander the Great:The Invisible Enemy by John Maxwell O’Brien, page 62