Φίλιπποι:Ο Απόστολος Παύλος και η πανεπιστημιακή ανασκαφή ΑΠΘ

 

Κάτω από το ψηφιδωτό δάπεδο ενός μυστηριώδους οκταγωνικού ναού στους Φιλίππους, οι αρχαιολόγοι βρήκαν επιγραφή με το όνομα του Αποστόλου Παύλου, πιθανότατα έναν από τους αρχαιότερους δημόσιους χριστιανικούς ναούς που έχουν ποτέ ανασκαφεί.

Παρουσιάστρια: Ελένη Μανακίδου, Καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας ΑΠΘ

Προσκεκλημένος: Αναστάσιος Τάντσης, Αναπληρωτής Καθηγητής Βυζαντινής Αρχαιολογίας και Τέχνης, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας ΑΠΘ

 

00:00 Εισαγωγή στην εκπομπή

00:34 Παρουσίαση του Αναστάσιου Τάντση και του θέματος: Φίλιπποι

02:26 Από τις Κρηνίδες στους Φιλίππους:το χρυσωρυχείο που τα ξεκίνησε όλα

06:32 Η Μάχη των Φιλίππων: πώς έπεσε η Ρωμαϊκή Δημοκρατία

07:28 «Θα συναντηθούμε στους Φιλίππους»: ο Σαίξπηρ και η παροιμία

10:32 Η επίσκεψη του Αποστόλου Παύλου και η πρώτη ευρωπαϊκή εκκλησία

10:57 Η πρώτη Ευρωπαία χριστιανή: η Λυδία η Φιλιππησία

12:47 Η φυλάκιση και το μαρτύριο του Παύλου στους Φιλίππους

15:09 Η ιστορία των ανασκαφών: οι Γάλλοι ξεκινούν το 1914

16:50 Οι δύο μεγάλες Βασιλικές Α και Β: ένα αρχαιολογικό μυστήριο

19:44 Ο Στυλιανός Πελεκανίδης και η γέννηση της πανεπιστημιακής ανασκαφής

21:29 Το μυστηριώδες Οκτάγωνο και η «Βασιλική του Παύλου» από κάτω του

25:35 Ο εντυπωσιακός Μακεδονικός τάφος κάτω από τα κτίρια

27:09 Πότε και γιατί εγκαταλείφθηκαν οι Φίλιπποι

29:44 Νέα στοιχεία: η ζωή της πόλης συνεχίστηκε ως τον 14ο αιώνα

31:17 Οι διάδοχοι του Πελεκανίδη: Γούναρης, Μέντζος, Πούλου, Τάντσης

36:03 Πώς άλλαξε τα πάντα η ένταξη στην UNESCO το 2016

38:31 Η αφαίρεση του δρόμου που έκοβε τον αρχαιολογικό χώρο στα δύο

39:37 Πού περνούσε πραγματικά η Εγνατία Οδός

43:21 Γιατί αξίζει να επισκεφθείτε τους Φιλίππους σήμερα, θρησκευτικός τουρισμός από όλο τον κόσμο

 

02:26 Οι Φίλιπποι ονομάζονταν αρχικά Κρηνίδες, αποικία της Θάσου που ιδρύθηκε τον 4ο αιώνα π.Χ. λόγω των χρυσωρυχείων του Παγγαίου. Ο Φίλιππος Β' κατέλαβε την περιοχή και της έδωσε το όνομά του.

06:32 Στους Φιλίππους δόθηκε η μάχη ανάμεσα σε Βρούτο-Κάσσιο και Οκταβιανό-Αντώνιο που οδήγησε στη μετατροπή της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας σε Αυτοκρατορία, απ' όπου προήλθε και η φράση «θα συναντηθούμε στους Φιλίππους», που πιθανώς έκανε γνωστή ο Σαίξπηρ.

21:29 Το Οκτάγωνο, ένα εντυπωσιακό περίκεντρο κτίριο, χτίστηκε πάνω σε παλαιότερο ναό. Κάτω από το δάπεδό του βρέθηκε επιγραφή με το όνομα του Παύλου και αναφορά σε επίσκοπο Πορφύριο που συμμετείχε στη Σύνοδο της Σαρδικής το 343, πιθανότατα ένας από τους αρχαιότερους δημόσιους χριστιανικούς ναούς που έχουν ανασκαφεί.

27:09 Η πόλη άρχισε να παρακμάζει στα τέλη του 14ου αιώνα, με την απειλή των Οθωμανών στα Βαλκάνια. Πριν από το 1430, το ιερό λείψανο του Παύλου μεταφέρθηκε στη Θεσσαλονίκη από φόβο.

31:17 Μετά τον Πελεκανίδη, την ανασκαφή συνέχισαν ο Γεώργιος Γούναρης, ο Αριστοτέλης Μέντζος, και σήμερα η Ναταλία Πούλου, με τον Τάντση να εργάζεται εκεί από το 2013.

36:03 Η ένταξη των Φιλίππων στην Παγκόσμια Πολιτιστική Κληρονομιά της UNESCO το 2016 άλλαξε τα πάντα, απαίτησε ακόμα και την αφαίρεση του εθνικού δρόμου Δράμας-Καβάλας που έκοβε στα δύο τον αρχαιολογικό χώρο.

 

Το AUTH Radio είναι το επίσημο ψηφιακό ραδιόφωνο του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ένας χώρος έκφρασης, γνώσης και δημιουργικού διαλόγου μέσα στην πανεπιστημιακή κοινότητα. Οι εκπομπές σχεδιάζονται και υλοποιούνται από φοιτητές και καθηγητές του ΑΠΘ.

Η συνάντηση του Μεγάλου Αλεξάνδρου με τον Διογένη

 

[14.1] Εἰς δέ τόν Ἰσθμόν τῶν Ἑλλήνων συλλεγέντων καί ψηφισαμένων ἐπί Πέρσας μετ᾽ Ἀλεξάνδρου στρατεύειν, ἡγεμών ἀνηγορεύθη. [14.2] πολλῶν δέ καί πολιτικῶν ἀνδρῶν καὶ φιλοσόφων ἀπηντηκότων αὐτῷ καί συνηδομένων, ἤλπιζε καί Διογένην τόν Σινωπέα ταὐτό ποιήσειν, διατρίβοντα περί Κόρινθον. [14.3] ὡς δ᾽ ἐκεῖνος ἐλάχιστον Ἀλεξάνδρου λόγον ἔχων ἐν τῷ Κρανείῳ σχολήν ἦγεν, αὐτός ἐπορεύετο πρός αὐτόν· ἔτυχε δέ κατακείμενος ἐν ἡλίῳ. [14.4] καί μικρόν μέν ἀνεκάθισεν, ἀνθρώπων τοσούτων ἐπερχομένων, καί διέβλεψεν εἰς τόν Ἀλέξανδρον. ὡς δ᾽ ἐκεῖνος ἀσπασάμενος καὶ προσειπών αὐτόν ἠρώτησεν, εἴ τινος τυγχάνει δεόμενος, «μικρόν» εἶπεν· «ἀπό τοῦ ἡλίου μετάστηθι». [14.5] πρός τοῦτο λέγεται τόν Ἀλέξανδρον οὕτω διατεθῆναι καὶ θαυμάσαι καταφρονηθέντα τήν ὑπεροψίαν καί τό μέγεθος τοῦ ἀνδρός, ὥστε τῶν περί αὐτόν ὡς ἀπῄεσαν διαγελώντων καὶ σκωπτόντων, «ἀλλά μήν ἐγώ» εἶπεν «εἰ μή Ἀλέξανδρος ἤμην, Διογένης ἂν ἤμην».

 

[14.1] Όταν οι Έλληνες συγκεντρώθηκαν στον Ισθμό και ψήφισαν να εκστρατεύσουν εναντίον των Περσών με τον Αλέξανδρο, αναγορεύτηκε αρχηγός τους. [14.2] Καθώς πολλοί, και πολιτικοί και φιλόσοφοι, που τον είχαν συναντήσει, του έδιναν συγχαρητήρια, υπολόγιζε πως θα έκανε το ίδιο και ο Διογένης από τη Σινώπη, που ζούσε τότε στα περίχωρα της Κορίνθου. [14.3] Εκείνος όμως ξεκουραζόταν στο Κράνειο, ελάχιστα ενδιαφερόμενος για τον Αλέξανδρο· γι᾽ αυτό πήγε ο ίδιος ο Αλέξανδρος σ᾽ αυτόν, που έτυχε να είναι ξαπλωμένος στον ήλιο. [14.4] Και καθώς τόσοι άνθρωποι έρχονταν προς το μέρος του, ανακάθισε λίγο και κοίταξε προς τον Αλέξανδρο. Και όταν εκείνος μετά τον χαιρετισμό και την προσφώνηση τον ρώτησε αν χρειάζεται κάτι, του είπε: «παραμέρισε λίγο από τον ήλιο». [14.5] Λένε πως ο Αλέξανδρος ενοχλήθηκε από αυτό και, μολονότι ένιωσε ταπεινωμένος, θαύμασε την υπερηφάνεια και τη μεγαλοσύνη του άνδρα τόσο πολύ, ώστε, καθώς έφευγαν και οι της ακολουθίας του γελούσαν συνεχώς και κορόιδευαν, είπε: «εγώ, ωστόσο, εάν δεν ήμουν Αλέξανδρος, θα ήμουν Διογένης».

 

[14.1] When the Greeks gathered at the Isthmus and voted to go to war against the Persians under Alexander's command, he was proclaimed their supreme leader. [14.2] Since many politicians and philosophers came to meet him and offer their congratulations, he expected that Diogenes of Sinope, who was living near Corinth at the time, would do the same. [14.3] Diogenes, however, was taking his leisure in Craneion, paying little heed to Alexander; so Alexander went to him in person, finding him lying in the sun. [14.4] As so many people approached him, Diogenes sat up slightly and looked at Alexander. When Alexander greeted him, addressed him, and asked if he needed anything, Diogenes replied, "Move a little out of my sun." [14.5] It is said that Alexander was affected by this and, though struck by such disdain, admired the pride and greatness of the man so much that, as his companions laughed and mocked as they walked away, he said, "Truly, if I were not Alexander, I would be Diogenes."

 

 Πλούταρχος, Ἀλέξανδρος

Από τις αλησμόνητες πατρίδες στο μέλλον: Ένα νέο Μνημείο αποκαλύπτεται στην καρδιά της Πανεπιστημιούπολης

 

Ένα νέο τοπόσημο μνήμης αφιερωμένο στους πρόσφυγες του 1922 δημιουργείται στην καρδιά της Πανεπιστημιούπολης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου. Τα αποκαλυπτήρια του Μνημείου θα πραγματοποιηθούν την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου 2026 και ώρα 18:00, στον χώρο πλησίον του Αστεροσκοπείου, ενώ θα ακολουθήσει εκδήλωση μνήμης και ανοιχτή συναυλία στην Αίθουσα Τελετών.

Με τίτλο «Τιμούμε τις ρίζες μας, Στηρίζουμε το μέλλον», η εκδήλωση αποτελεί μια συμβολική αναφορά στη μνήμη των προσφύγων του 1922, στην πορεία τους από τον ξεριζωμό και την απώλεια προς την εγκατάσταση, την ενσωμάτωση και τη δημιουργία μιας νέας ζωής.

Στις 19:00, στην Αίθουσα Τελετών του Αριστοτελείου, ύστερα από τον χαιρετισμό του Πρύτανη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, Καθηγητή Κυριάκου Αναστασιάδη, ο Ομότιμος Καθηγητής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Θάνος Βερέμης θα μιλήσει, με θέμα «Η ενσωμάτωση και η προσφορά των προσφύγων του 1922», φωτίζοντας τη συμβολή των προσφύγων στη διαμόρφωση της ελληνικής κοινωνίας και στην πορεία της χώρας κατά τον 20ό αιώνα.

Ένα Μνημείο που δεν κοιτάς, αλλά βιώνεις

Το νέο Μνημείο του Αριστοτελείου δεν αποτελεί απλώς έναν τόπο αναφοράς στο παρελθόν. Πρόκειται για έναν κυκλικό μνημειακό κήπο, σχεδιασμένο ώστε ο επισκέπτης να μην παραμένει απλός θεατής, αλλά να μπορεί να εισέλθει στον χώρο, να καθίσει, να σταθεί και να κινηθεί μέσα στο ίδιο το μνημειακό έργο.

Στο κέντρο του δεσπόζει μια ελιά, σύμβολο της μνήμης, της μακροβιότητας και της αναγέννησης. Οι βαθιές ρίζες της παραπέμπουν στους δεσμούς με τις πατρίδες που χάθηκαν.

Γύρω από την ελιά αναπτύσσονται δώδεκα ίσοι λίθινοι τομείς, που παραπέμπουν στον αέναο κύκλο του χρόνου και ταυτόχρονα στις αλησμόνητες πατρίδες: Αδριανούπολη, Ανατολική Θράκη, Ανατολική Ρωμυλία, Βάρνα, Ιωνία, Καππαδοκία, Κωνσταντινούπολη, Μικρά Ασία, Πόντος, Σμύρνη και Τραπεζούντα.

Στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό του κεντρικού πυρήνα ενσωματώνεται, με υπαινικτικό τρόπο, το δεκαεξάκτινο Αστέρι της Μακεδονίας, ενώ ο μνημειακός κήπος συμπληρώνεται από αρωματικά φυτά, όπως λεβάντα, δενδρολίβανο, σαντολίνα, θυμάρι, μυρτιά, φασκόμηλο, και ρίγανη. Η επιλογή της φύτευσης παραπέμπει στα τοπία των αλησμόνητων πατρίδων και διευρύνει τη βιωματική εμπειρία του επισκέπτη, ενεργοποιώντας όχι μόνο την όραση, αλλά και την όσφρηση και την αφή.

Ανοιχτή Συναυλία με τους αδελφούς Κωνσταντίνο και Ματθαίο Τσαχουρίδη

Η ιστορία θα αναδειχθεί και μέσα από τη μουσική, καθώς μετά το πέρας της εκδήλωσης θα ακολουθήσει ανοιχτή συναυλία με το μουσικό σχήμα «Ψυχή και Σώμα» και τους αδελφούς Κωνσταντίνο και Ματθαίο Τσαχουρίδη, με τίτλο «Η καθ’ ημάς Ανατολή».

 

Οι δύο καλλιτέχνες, πρόσφυγες τέταρτης γενιάς και διδάκτορες του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, παρουσιάζουν μια επετειακή μουσική παράσταση με μουσικές από τις πατρίδες της Ανατολής, ανασύροντας ήχους και μνήμες που πέρασαν από γενιά σε γενιά.

Από τη Σμύρνη και την Κωνσταντινούπολη έως τον Πόντο και την Καππαδοκία, η μουσική γίνεται ένας ακόμη τρόπος να παραμείνει ζωντανή η μνήμη.

Η εκδήλωση είναι ανοιχτή για το κοινό.

Δίον: Η «Πομπηία» της Ελλάδας

 

Δίον:Η «Πομπηία» της Ελλάδας | AUTH Radio – Αρχαιολογώντας

 

Το Δίον στην Πιερία υπήρξε το σημαντικότερο θρησκευτικό κέντρο των αρχαίων Μακεδόνων και ένας από τους πιο εντυπωσιακούς αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας.

Στο πρώτο επεισόδιο της σειράς «Αρχαιολογώντας», συζητάμε για την ιστορία της πανεπιστημιακής ανασκαφής στο Δίον και τα σημαντικά ευρήματα που αποκαλύπτουν τη θρησκευτική, πολιτική και κοινωνική ζωή της αρχαίας πόλης.

Η καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας του ΑΠΘ Ελένη Μανακίδου συνομιλεί με την Ελένη Παπαγιάννη, καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας και επιστημονικά υπεύθυνη της πανεπιστημιακής ανασκαφής στο Δίον. Η συζήτηση φωτίζει την τοπογραφία της περιοχής, τη σημασία της λατρείας του Ολυμπίου Διός και των Μουσών, καθώς και την εξέλιξη της πόλης από το μακεδονικό βασίλειο μέχρι τη ρωμαϊκή περίοδο.

Παρουσιάζεται επίσης η ιστορία των ανασκαφών που ξεκίνησαν το 1928, η μεγάλη περίοδος έρευνας υπό τη διεύθυνση του Δημήτρη Παντερμαλή και τα σημαντικά μνημεία που έχουν αποκαλυφθεί: τα ιερά της Δήμητρας, των Αιγυπτίων Θεών και του Ολυμπίου Διός, τα ρωμαϊκά θέατρα, οι πολυτελείς κατοικίες με ψηφιδωτά και το εντυπωσιακό αστικό σύστημα της αρχαίας πόλης.

Τέλος, η συζήτηση στρέφεται στο σημερινό έργο της πανεπιστημιακής ανασκαφής: την εκπαίδευση φοιτητών, τη σύγχρονη αρχαιολογική έρευνα και τη σημασία του Δίου ως αρχαιολογικού πάρκου και χώρου γνώσης.

Παρουσιάστρια: Ελένη Μανακίδου, Καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας ΑΠΘ

Προσκεκλημένη: Ελένη Παπαγιάννη, Καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας ΑΠΘ, επιστημονική υπεύθυνη της πανεπιστημιακής ανασκαφής στο Δίον

 

00:00 Εισαγωγή στην εκπομπή

00:27 Παρουσίαση της Ελένης Παπαγιάννη και του θέματος

01:38 Η τοπογραφία του Δίου

02:56 Η ετυμολογία του ονόματος: από τον Δία

03:31 Το Δίον ως θρησκευτικό κέντρο: η λατρεία των Μουσών

05:01 Άλλα αξιοθέατα: οι Βάθρες του Ολύμπου, Λιτόχωρο

07:42 Τα χωριά Δίον και Καρίτσα και η λιθολόγηση των ερειπίων

09:50 Η ιστορία των ανασκαφών ξεκινά το 1928 με τον Σωτηριάδη

11:42 Ο 76χρονος Σωτηριάδης έψαχνε το Ιερό του Ολυμπίου Διός

13:35 Η συνέχεια τη δεκαετία του '60 με τον Μπακαλάκη

16:07 Ο Δημήτρης Παντερμαλής αναλαμβάνει

16:44 Η κορύφωση: 1970-2019, σχεδόν πενήντα χρόνια ανασκαφών

18:05 Τα σημαντικότερα ιερά: Δήμητρας, Αιγυπτίων Θεών, Ολυμπίου Διός

21:08 «Το Δίον, η Πομπηία της Ελλάδας»

22:30 Το Αρχαιολογικό Μουσείο και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής

25:08 Πώς δημιουργήθηκε το αρχαιολογικό πάρκο

27:04 Πάνω από 5.000 αρχαιολόγοι εκπαιδεύτηκαν στο Δίον

31:03 Το πρόγραμμα εικονικής πραγματικότητας APSIM

34:09 Η σημερινή έρευνα: μικρές, «χειρουργικές» ανασκαφές

41:04 Ο δεσμός του Παντερμαλή με το Δίον, όπου και τάφηκε

44:12 Κλείσιμο: το Δίον χρωστά τα πάντα στο ΑΠΘ

 

01:38 Το Δίον βρίσκεται σε πεδιάδα στους ανατολικούς πρόποδες του Ολύμπου, όχι πάνω στο βουνό, και το σημερινό ειδυλλιακό τοπίο του οφείλεται κυρίως στις πολλές πηγές που αναβλύζουν εκεί, γεμίζοντας την περιοχή με νερό που κατεβαίνει από τον Όλυμπο.

03:31 Το όνομα Δίον προέρχεται από τον Δία, θεοφορικό όνομα που δείχνει τη σημασία της περιοχής ως θρησκευτικού κέντρου ήδη από την εποχή του βασιλιά Αρχέλαου, με τη λατρεία του Δία αλλά και των Μουσών, εξού και η ιδιαίτερη σύνδεση με τη δική μας Φιλοσοφική Σχολή.

07:42 Οι κάτοικοι των δύο γειτονικών χωριών, Δίον και Καρίτσα, αποκαλούσαν τη θέση «το κάστρο» και λιθολογούσαν συστηματικά τα ερείπια για να χτίσουν τα σπίτια τους στις αρχές του 20ού αιώνα — μια πρακτική επιβίωσης φτωχών κατοίκων που συναντάται σε πολλούς αρχαιολογικούς χώρους της Μεσογείου.

09:50 Πρόκειται για την παλαιότερη πανεπιστημιακή ανασκαφή του ΑΠΘ, που ξεκίνησε το 1928 από τον Γεώργιο Σωτηριάδη, πρώτο πρύτανη του νεοσύστατου τότε Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

11:42 Ο Γεώργιος Σωτηριάδης, πρώτος πρύτανης του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ξεκίνησε την ανασκαφή το 1928 σε ηλικία 76 ετών, μετακινούμενος με άλογο από την Κατερίνη. Ήλπιζε να εντοπίσει το Ιερό του Ολυμπίου Διός, αλλά δεν τα κατάφερε ποτέ, αυτό θα γινόταν δεκαετίες αργότερα.

22:30 Όταν άνοιξε το Αρχαιολογικό Μουσείο Δίου το 1983, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε προσωπικά χρηματοδοτήσει την κατασκευή του, λέγοντας φέρεται στον Παντερμαλή: «Παντερμαλή, χρειάζεσαι μουσείο εδώ».

27:04 Σε μια άτυπη εκτίμηση με τη μακροβιότερη συνεργάτιδα της ανασκαφής, Κορίνα Βαστελλή, υπολόγισαν πως πάνω από 5.000 αρχαιολόγοι έχουν εκπαιδευτεί στο Δίον από την έναρξη των ανασκαφών.

31:03 Στο πρόγραμμα APSIM, σε συνεργασία με το ΕΜΠ, δημιουργήθηκε εφαρμογή εικονικής πραγματικότητας για την Επισκοπική Βασιλική, επισκέπτες μπορούν να τη σαρώσουν με το κινητό τους και να δουν το κτίριο ολόκληρο σε 3D, όπως θα ήταν στην αρχαιότητα.

41:04 Ο Παντερμαλής έζησε τα περισσότερα χρόνια της ζωής του στο ίδιο το Δίον, όχι στη Θεσσαλονίκη, και τη δεκαετία του '70 σχεδόν οι μισοί κάτοικοι του χωριού δούλευαν στην ανασκαφή, τον αποκαλούσαν «ο αρχηγός». Κατόπιν επιθυμίας του, τάφηκε στο νεκροταφείο του Δίου.

AUTH Radio:Ο τάφος του Φιλίππου Β' και οι Αιγές

 

Βεργίνα:Ο τάφος του Φιλίππου Β' και οι Αιγές | AUTH Radio – Αρχαιολογώντας

 

Νοέμβριος 1977: ο Μανώλης Ανδρόνικος βρίσκει έναν άθικτο τάφο κάτω από τη Μεγάλη Τούμπα της Βεργίνας. Οι περισσότεροι μελετητές τον ταυτίζουν με τον τάφο του Φιλίππου Β', πατέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Παρουσιάστρια: Ελένη Μανακίδου, Καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας ΑΠΘ

Προσκεκλημένη: Αθανασία Κυριάκου, Επίκουρη Καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας ΑΠΘ, επιστημονική υπεύθυνη της πανεπιστημιακής ανασκαφής της Βεργίνας

00:00 Εισαγωγή στην εκπομπή «Αρχαιολογώντας»

01:04 Πού βρίσκεται η Βεργίνα

02:17 Η ανασκαφή ξεκινά το 1938 με τον Κωνσταντίνο Ρωμαίο

03:35 Η θέση ήταν γνωστή ήδη από τον 19ο αιώνα

07:27 Ο Μανώλης Ανδρόνικος και το νεκροταφείο των τύμβων

09:36 Η ταύτιση της θέσης με τις αρχαίες Αιγές

11:33 Ο ιδρυτικός μύθος: οι Αιγές και οι κατσίκες

13:22 Ετυμολογία και οικονομία: κτηνοτροφία, ξυλεία, λατομεία

16:41 Η δεκαετία του '70 και η πορεία προς το 1977

19:26 Η καταστροφή από τους Γαλάτες μισθοφόρους του Πύρρου

22:05 Η αφήγηση της ανακάλυψης των τάφων

23:40 Νοέμβριος 1977: ο Τάφος ΙΙ, ο τάφος του Φιλίππου Β'

25:53 Η πρώτη ομάδα ανασκαφής και η παγκόσμια απήχηση

28:39 Η ολοκλήρωση της Μεγάλης Τούμπας το 1981

31:32 Οι ανασκαφικοί τομείς της αρχαίας πόλης

34:29 Οι τύποι των μακεδονικών τάφων

37:03 Οι Αιγές ως ιερή πρωτεύουσα μετά τη μεταφορά στην Πέλλα

38:48 Η δολοφονία του Φιλίππου Β' στο θέατρο

40:25 Οι επιγραφές της Ευρυδίκης και η βασιλική παρουσία

43:46 Το μέλλον της πανεπιστημιακής έρευνας

44:56 Κλείσιμο

 

02:17 Η πανεπιστημιακή ανασκαφή της Βεργίνας ξεκίνησε το 1938 από τον Κωνσταντίνο Ρωμαίο, πρώτο κάτοχο της έδρας Κλασικής Αρχαιολογίας ΑΠΘ. Ήταν εκπαιδευτική εξαρχής, αλλά διακόπηκε σύντομα λόγω του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Μαθητής του τότε ήταν ο νεαρός Μανώλης Ανδρόνικος.

03:35 Η θέση ήταν γνωστή από το 1860, όταν ο Γάλλος αρχαιολόγος Λεόν Εζέ αποκάλυψε το μεγαλύτερο μέρος του ανακτόρου μαζί με τον αρχιτέκτονα Ανρί Ντομέ. Το όνομα του γειτονικού χωριού, Παλατίτσια, μαρτυρά τη γνώση που είχαν από πάντα οι κάτοικοι της περιοχής.

11:33 Η Βεργίνα ταυτίζεται με τις αρχαίες Αιγές, την πρώτη πρωτεύουσα του μακεδονικού βασιλείου. Κατά τον ιδρυτικό μύθο, τρία αδέρφια της δυναστείας των Τημενιδών πήραν χρησμό από τους Δελφούς να ιδρύσουν πόλη εκεί όπου θα τους οδηγούσαν κατσίκες («αίγες») — απ' όπου και το όνομα.

19:26 Γύρω στο 275-274 π.Χ., Γαλάτες μισθοφόροι του βασιλιά της Ηπείρου Πύρρου λεηλάτησαν τη βασιλική νεκρόπολη αναζητώντας θησαυρούς, πετώντας ακόμα και τα οστά από τους τάφους. Αυτή η καταστροφή αποτέλεσε τελικά επιπλέον απόδειξη ότι η θέση ήταν όντως οι Αιγές.

23:40 Τον Νοέμβριο του 1977, ο Ανδρόνικος αποκαλύπτει τον Τάφο ΙΙ μέσα στη Μεγάλη Τούμπα — άθικτο, χωρίς οπή συλητών στην καμάρα. Οι περισσότεροι μελετητές τον ταυτίζουν με τον τάφο του Φιλίππου Β'.

25:53 Στην πρώτη ομάδα ανασκαφής ήταν οι σημερινές ομότιμες καθηγήτριες Στέλλα Δρούγου και Χρυσούλα Σαατσόγλου-Παλιαδέλη και ο πρώην αναπληρωτής καθηγητής Παναγιώτης Φάκλαρης. Ο Ανδρόνικος μοιράστηκε την ανακάλυψη παγκοσμίως· δημιουργήθηκε ολόκληρη πτέρυγα στο Μουσείο Θεσσαλονίκης.

38:48 Στο θέατρο των Αιγών δολοφονήθηκε ο Φίλιππος Β' κατά τον γάμο της κόρης του Κλεοπάτρας. Στον ίδιο χώρο αναγορεύτηκε διάδοχος ο εικοσάχρονος Αλέξανδρος, ο οποίος ανέλαβε προσωπικά την ταφή του πατέρα του.

40:25 Επιγραφές στο Ιερό της Εύκλειας αναφέρουν την Ευρυδίκη, μητέρα του Φιλίππου Β' και γιαγιά του Μεγάλου Αλεξάνδρου — τεκμήριο-κλειδί για την ταύτιση της θέσης με την πρώτη πρωτεύουσα.

43:46 Σήμερα περίπου 40 φοιτητές εκπαιδεύονται κάθε χρόνο στη Βεργίνα, από το ΑΠΘ και ξένα πανεπιστήμια. Το 60-70% του υλικού στο σύγχρονο Μουσείο της Βεργίνας προέρχεται από την πανεπιστημιακή ανασκαφή.

Το AUTH Radio είναι το επίσημο ψηφιακό ραδιόφωνο του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ένας χώρος έκφρασης, γνώσης και δημιουργικού διαλόγου μέσα στην πανεπιστημιακή κοινότητα. Οι εκπομπές σχεδιάζονται και υλοποιούνται από φοιτητές και καθηγητές του ΑΠΘ.

Ο αρχαιολογικός χώρος των Λειβήθρων

 

Μολύβδινο βάρος που είχε παραδοθεί παλιότερα στο Μουσείο του Δίου. Φέρει την επιγραφή ΛΕΙ-ΒΗ και σύμβολο ένα τσαμπί σταφύλι

 

 

Στη βαθειά λεκάνη της σύγκλισης των δύο Ολύμπων, σχηματίζονται αλλεπάλληλες ορεινές πτυχές και πύλες, τα Κανάλια, που οδηγούν τις υδατορροές από τους ορεινούς όγκους γύρω από τα Λείβηθρα. Ο Heuzey, τον 19ο αιώνα, είχε υποθέσει σχεδόν με ακρίβεια τη θέση της πόλης, η απόλυτη όμως ταύτιση έγινε από έναν δεύτερο Γάλλο, τον Andrés Plassart, το 1914: αμέσως βόρεια από τη Σκοτίνα, 6χλμ. ΒΔ από το αρχαίο Ηράκλειο και στο νοτιότατο ακρωτήριο της ανατολικής πλευράς του Άνω Ολύμπου.

Η ακρόπολη των Λειβήθρων και οι ποταμοχείμαρροι που δημιουργούν την ενιαία, ευρεία κοίτη της Ζηλιάνας.Στο βάθος, το κάστρο Πλαταμώνα

 

 

«Η ακρόπολις αυτή,» θα έλεγε αργότερα ο Έφορος Αρχαιοτήτων Κοτζιάς «παρέχει πάντα τα τοπογραφικά στοιχεία τα υπό Παυσανίου και άλλων παρεχόμενα, ουδεμία δε γεννάται αμφιβολία ότι τα ερείπια ταύτα ανήκουσιν εις την υπό του Συός παρασυρθείσαν πόλιν, τα Λείβηθρα, το Ορφέως και Λειβηθρίδων (Μουσών) ένδοξον ενδιαίτημα»

Αβίαστα προκύπτει από τις πηγές ότι τα Λείβηθρα και ο εξαρτημένος ορφικός/μουσικός μύθος πρέπει να αναζητηθούν στους πιερικούς πρόποδες του Ολύμπου, κοντά στα δώματα όπου κατοικούσαν οι Μούσες και σε μία πηγή όπου σύχναζαν, σε τέτοιο ίσως περιβάλλον που θα μπορούσε να έχει θρέψει μύθους για τα πανάρχαια ξωτικά και τον Ορφέα. Από τον Στράβωνα γνωρίζουμε ότι βρισκόταν κοντά στην Πίμπλεια που ήταν και κοντά στο Δίον. Ο Παυσανίας είναι συγκεκριμένος: «εν τω Ολύμπω», στο νοτιότερο τμήμα, εκεί που το βουνό στρίβει από τη Θεσσαλία και κοιτά προς την Μακεδονία. Από τον Τ. Λίβιο, ότι δηλαδή βρισκόταν κοντά στο Ηράκλειο.

Εξάλλου, είναι και το ίδιο το όνομα που μας κάνει να αισιοδοξούμε. «Λείβηθρα» είναι περιγραφικό της φύσης όνομα, που δηλώνει τα ἒφυδρα χωρία και τις διαρρύσεις τῶν ὑδάτων, τα ρείθρα και τους υδραγωγικούς οχετούς, ό,τι δηλαδή σημαίνει και το λατινικό Κανάλια, το σύγχρονο όνομα με το οποίο είναι γνωστή η περιοχή.

 

Η ακρόπολη των Λειβήθρων,στη σύγκλιση Άνω και Κάτω Ολύμπου,στα ταυτόσημα σήμερα «Κανάλια»

Η θέση τους, τέλος, προσδιορίστηκε ικανοποιητικά χάρη σε μία επιγραφή που βρέθηκε στην περιοχή της γειτονικής Καλλιπεύκης και αναφέρει τα «όρη των Λειβηθρίων».

Στη σύγκλιση των δύο Ολύμπων, οι χείμαρροι συμβάλλουν σε κοινή κοίτη και δημιουργούν τη Ζηλιάνα (Συς), τον ποταμοχείμαρρο που έχει τη δικαιολογημένη φήμη του πιο καταστροφικού του Ολύμπου, αφού έχει τεράστια λεκάνη απορροής σε μεγάλο υψόμετρο και σε ελάχιστη απόσταση από τη θάλασσα. Η ριψοκίνδυνη επιλογή αυτής της θέσης για τα Λείβηθρα, και μάλιστα επί του ρήγματος του Γρίβα, φαίνεται πως είναι η αιτία της καταστροφής της ακρόπολης, και της αντίστοιχης καταστροφής των Λειβήθρων από τον χείμαρρο Συν που περιγράφει ο Παυσανίας. Είναι, ωστόσο, και η αιτία της ομορφιάς του φυσικού της περιβάλλοντος στον Ολυμπο, που απότομα υψώνεται δίπλα στο χώρο και επιβάλλει την παρουσία του, υποβάλλοντας τον επισκέπτη.

Μέσα στα Κανάλια η Μονή των Κανάλων, δηλαδή των Λειβήθρων, αφού «Κανάλια» είναι η λατινική μετάφραση της λέξης «λείβηθρα»

Τα όρη που αποκαλούνται «Λειβήθρων άκρα κάρηνα» στα Αργοναυτικά του Ορφέως, πιθανότατα ταυτίζονται με τις κορυφογραμμές των ορεινών πτυχών που ξεδιπλώνονται στη σύγκλιση Άνω και Κάτω Ολύμπου. Καταλήγουν στα υψώματα του αρχαιολογικού χώρου στη ΝΑ περιφέρεια του τεκτονικού παραθύρου που απώθησε τον πρώτο Όλυμπο και ύψωσε τον νεότερο ανάμεσα στα αρχαιότερα πετρώματα της πελαγονικής ζώνης.

 

Από την αρχαία γραμματεία γνωρίζουμε τα ονόματα «Δώτιον» και «Λειβήθριαι πύλαι».Το Δώτιον ταυτίστηκε από τον Ν. Hanmmond με τον Κάτω Όλυμπο. Αφορά ίσως την οροσειρά του Κάτω Ολύμπου, που ξεκινώντας από τον Πλαταμώνα «συγκλείει δίκην πυλών» με τα όρη των Λειβηθρίων. Οι «πύλες» των «πτυχών» του Ολύμπου είναι ορολογία ομηρική και δηλώνουν τις εισόδους των αλλεπάλληλων φαραγγιών που οδηγούν στον πολύκορφο, τον αλπικό του πυρήνα.

Τα Λείβηθρα, λοιπόν, φαίνεται ότι ταυτίζονται με τον αρχαιολογικό χώρο που ταύτισε ο Plassart στις αρχές του 20ου αιώνα, αφού παρά τις φιλότιμες δικές μας προσπάθειες δεν εντοπίστηκε μέχρι σήμερα άλλος χώρος που να καλύπτει με την ίδια πληρότητα τις προδιαγραφές για τα Λείβηθρα που τίθενται από τις αρχαίες πηγές.

Η περιοχή έμεινε στη μυθολογημένη ιστορία λόγω της παραδιδόμενης σχέσης της με τη Μουσική οικογένεια (Μούσες/Ορφεύς), αλλά και στην ιστορία λόγω του περάσματος που οδήγησε τους Ρωμαίους από την Καλλιπεύκη στη Μακεδονία.

 

 Κείμενο:Έφη Πουλάκη Παντερμαλή

Η ακρόπολη

Βιωματικό Πάρκο Λειβήθρων

 

Unesco:The wider area of Mount Olympus

Mount Olympus is situated in northern Greece and is the highest mountain in the country. Its microclimate, resulting from its proximity to the sea and abrupt elevation, produces a remarkable diversity in terrain, climate, and vegetation. In this landscape, the ancient Greeks situated the abode of their Twelve Olympian Gods, with Zeus as their sovereign, as well as the Muses and Graces. 

Through the writings of Hesiod and Homer, Mount Olympus became a central point of reference for Greek mythology throughout the Greek and Roman worlds, rendering Mount Olympus an enduring emblem of Greek civilisation. The property features striking landforms, including glacial cirques, limestone cliffs, karstic sinkholes, and olistolith fields, while sharp ridges like the Mytikas-Stefani complex and deep gorges such as the Enipeas illustrate ongoing neotectonic activity. Mount Olympus has served as a glacial refugium for forest species and is also a Mediterranean plant biodiversity and endemism hotspot.

Unesco

H ευρύτερη περιοχή του Ολύμπου εγγράφεται ομόφωνα στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO ως Μικτό Αγαθό

 

Το Υπουργείο Πολιτισμού και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας εκφράζουν χαρά, περηφάνεια και μεγάλη ικανοποίηση για την ομόφωνη απόφαση της Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO να εγγράψει την «Ευρύτερη Περιοχή του Ολύμπου» στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, κατά τις εργασίες της 48ης Συνόδου της, η οποία διεξάγεται από τις 19 Ιουλίου, στην πόλη Busan της Νότιας Κορέας. Η συμπερίληψη του μυθικού βουνού στον συγκεκριμένο Κατάλογο αποτελεί μία από τις σημαντικότερες διεθνείς διακρίσεις, στον τομέα της προστασίας της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς, καθώς αναγνωρίζει την Εξέχουσα Οικουμενική Αξία του Ολύμπου, τοποθετώντας τον ανάμεσα στα πλέον εμβληματικά μνημεία παγκοσμίως, τα οποία χρήζουν ειδικής προστασίας και μέριμνας, προς όφελος της Ανθρωπότητας.

 

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Η εγγραφή του Ολύμπου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO επιβεβαιώνει τη διαχρονική δέσμευση της Ελλάδας στην προστασία, ανάδειξη και βιώσιμη διαχείριση της πολιτιστικής και φυσικής της κληρονομιάς, σύμφωνα με τις αρχές της Σύμβασης Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Ταυτόχρονα, ενισχύει τη διεθνή προβολή ενός τόπου ο οποίος αποτελεί διαχρονικό  σύμβολο του ελληνικού πολιτισμού, της φύσης και της οικουμενικής κληρονομιάς, αναδεικνύοντας την κοινή ευθύνη της διεθνούς κοινότητας για τη διαφύλαξή του, προς όφελος των σημερινών και των μελλοντικών γενεών. Η εγγραφή συμπυκνώνει, με μοναδικό τρόπο, την αδιάρρηκτη ενότητα της πολιτιστικής και της φυσικής μας κληρονομιάς. Ο Όλυμπος είναι το βουνό που, μέσα από τα ομηρικά έπη και την αρχαία ελληνική γραμματεία, ταξίδεψε την ελληνική μυθολογία και τον ελληνικό πολιτισμό σε ολόκληρο τον κόσμο. Παραμένει το αιώνιο σύμβολο της κατοικίας των Ολυμπίων Θεών, και ενός πολυδιάστατου και "δραματικού" τοπίου, εμπνέοντας δέος και σεβασμό και συνεχίζοντας να τροφοδοτεί τη σκέψη, την τέχνη, τις επιστήμες και την παγκόσμια πολιτιστική δημιουργία. Οι χαρακτηρισμοί του Ολύμπου στα έργα του Ομήρου -«πολύπτυχος», για τις πολυάριθμες κορυφές του, «μακρός», που δεσπόζει επιβλητικά στον ορίζοντα, «νιφόεις» χιονοσκεπής, «πολυδειράς» για τις πολλές χαράδρες του- αποτέλεσαν την αφετηρία αυτής της διαχρονικής έμπνευσης. Η εικόνα του Ολύμπου, όπως αποτυπώθηκε από την ποιητική ιδιοφυΐα του Ομήρου, πριν από σχεδόν τρεις χιλιετίες, παραμένει αναλλοίωτη μέχρι σήμερα, προκαλώντας το ίδιο συναίσθημα θαυμασμού  και σεβασμού στον σύγχρονο επισκέπτη. Θερμές ευχαριστίες προς τον Μόνιμο Αντιπρόσωπο της Ελλάδας στην UNESCO Γιώργο Κουμουτσάκο, για τη σταθερή και ουσιαστική υποστήριξή του, καθ' όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, προς τα στελέχη του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του ΟΦΥΠΕΚΑ, καθώς και της Διεύθυνσης Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πιερίας του Υπουργείου Πολιτισμού. Η επιστημονική κατάρτιση, η αφοσίωση και η άριστη συνεργασία τους  οδήγησαν στην επίτευξη του κοινού στόχου της εγγραφής, μιας πολυσήμαντης  επιτυχίας που μας κάνει όλους περήφανους».

 Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου δήλωσε: «Το φυσικό περιβάλλον της Ελλάδας αποτελεί ζωντανό και αναπόσπαστο μέρος της ταυτότητας, της ιστορίας και του πολιτισμού μας. Η προστασία και η ανάδειξή του βρίσκονται στον πυρήνα της κυβερνητικής μας πολιτικής. Ο Όλυμπος ανακηρύχθηκε πρώτος Εθνικός Δρυμός της Ελλάδας το 1938, αποτελεί καταφύγιο για σπάνια αρπακτικά, ενώ φιλοξενεί το 28% των φυτικών ομάδων -πάνω από 1900 είδη και μάλιστα 27 εξ αυτών που φύονται μόνο στον Όλυμπο και πουθενά αλλού στον κόσμο- και σημαντικούς πληθυσμούς πανίδας. Από τον Όλυμπο, ένα παγκόσμιο σύμβολο που συνδέει τον αρχαίο μύθο του υψηλότερου βουνού της Ελλάδας, ως κατοικίας των θεών, με το περιβαλλοντικό μέλλον της πατρίδας μας, μέχρι τα Απάτητα Βουνά και τα νέα Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα που ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και υλοποιούμε, αποδεικνύουμε στην πράξη ότι η προστασία της φύσης και της βιοποικιλότητας αποτελεί σταθερή εθνική προτεραιότητα. Με την ίδρυση και την ενίσχυση του ΟΦΥΠΕΚΑ θέσαμε τις βάσεις για μια σύγχρονη και ολοκληρωμένη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών της χώρας. Μέσα από τη συστηματική συνεργασία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, του Υπουργείου Πολιτισμού και του ΟΦΥΠΕΚΑ, καταρτίστηκε ο πλήρης φάκελος της υποψηφιότητας του Ολύμπου για την ένταξή του στον Κατάλογο Παγκόσμιας Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς της UNESCO, ολοκληρώνοντας με επιτυχία μια προσπάθεια που είχε ξεκινήσει το 2014.Περνάμε τώρα από τη διεθνή αναγνώριση στα συγκεκριμένα έργα. Το αμέσως επόμενο διάστημα υλοποιούμε στον Όλυμπο παρεμβάσεις ύψους άνω των 10 εκατομμυρίων ευρώ, με στόχο την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, τη βελτίωση της προσβασιμότητας και την αειφόρο ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής. Θερμές ευχαριστίες και συγχαρητήρια στην Δρα Διονύσια Χατζηλάκου, διευθύντρια του ΟΦΥΠΕΚΑ που ηγήθηκε της όλης προσπάθειας, καθώς και σε όλους όσοι συνέβαλαν σε αυτή τη μεγάλη εθνική επιτυχία. Ιδιαίτερες ευχαριστίες στην Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, με την οποία συνεργαστήκαμε για ακόμη μία φορά εποικοδομητικά προς όφελος της Πατρίδας μας. Και μία ξεχωριστή μνεία για την υποστήριξη στον Μόνιμο Αντιπρόσωπο της Ελλάδας στην UNESCO, Γιώργο Κουμουτσάκο. Συνεχίζουμε με σχέδιο και συνέπεια, ώστε να προστατεύσουμε και να αναδείξουμε τη μοναδική φυσική και πολιτιστική κληρονομιά της χώρας μας για τις σημερινές και τις επόμενες γενιές».

 Η επιτυχής ολοκλήρωση της υποψηφιότητας του Ολύμπου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO ως Μικτό Αγαθό είναι  το αποτέλεσμα της στενής και αγαστής συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς της χώρας. Ο φάκελος υποψηφιότητας καταρτίστηκε από τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α), που εποπτεύεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και τη Διεύθυνση Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία των δύο φορέων, στα πεδία της φυσικής και της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η επιτυχής έκβαση της υποψηφιότητας αναδεικνύει την δυναμική της διατομεακής συνεργασίας, η οποία, σε συνδυασμό με τη συμβολή των αρμόδιων υπηρεσιών και της τεχνογνωσίας που διαθέτουν, της επιστημονικής κοινότητας και της τοπικής αυτοδιοίκησης, των εμπλεκόμενων φορέων και των υπόλοιπων ενδιαφερομένων μερών, οδήγησε στην τεκμηρίωση, ενός ιδιαίτερα σύνθετου φακέλου, ο οποίος επιτυχώς ανταποκρίθηκε, στις υψηλές απαιτήσεις της Σύμβασης Παγκόσμιας Κληρονομιάς.

 Η εγγραφή αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο Όλυμπος εντάσσεται στον Κατάλογο ως μικτό αγαθό, σε μία από τις πλέον απαιτητικές κατηγορίες, η ένταξη των οποίων προϋποθέτει ταυτόχρονη τεκμηρίωση, τόσο των πολιτιστικών, όσο και για τα φυσικών αξιών τους. Οι μικτές εγγραφές αποτελούν, συγκριτικά, μικρό ποσοστό του συνόλου των εγγραφών, στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, τη μοναδική που παρουσιάστηκε προς εξέταση στην παρούσα Σύνοδο της Επιτροπής. Η Ελλάδα -μαζί με τις παλαιότερες εγγραφές των Μετεώρων και του Αγίου Όρους- διαθέτει τρία μικτά αγαθά στον Κατάλογο, ενώ συνολικά αριθμεί 21 εγγραφές πλέον, γεγονός που καθιστά αυτή την επιτυχία ιδιαίτερα σημαντική για τη χώρα,  ενισχύοντας τη διεθνή παρουσία της στο πλαίσιο της Σύμβασης.

 Παράλληλα, αυτή η  εγγραφή αναγνωρίζει τη μοναδική φυσική αξία του Ολύμπου, ως τόπου εξαιρετικής σημασίας για την βιοποικιλότητα. Με υψόμετρο 2.918 μ. διαθέτει, λόγω της εγγύτητάς του με τις ακτές του Αιγαίου Πελάγους, μεγάλη υψομετρική διακύμανση και έντονο το ανάγλυφό του, τοπογραφική απομόνωση και ιστορικό ρόλο ως παγετώδες καταφύγιο, φιλοξενώντας 1.983 taxa, δηλαδή πάνω από το 25% της Ελληνικής χλωρίδας. Αυτός ο χλωριδικός πλούτος και η εξαιρετικά πυκνή συγκέντρωση στενοενδημικών ειδών (είδη που απαντώνται μόνον στον Όλυμπο, σ' ολόκληρο τον κόσμο), του προσδίδουν παγκόσμια αξία, καθιστώντας τον  «κιβωτό» της βιοποικιλότητας. Παράλληλα, φιλοξενεί πλούσια πανίδα, που περιλαμβάνει πολυάριθμα είδη πτηνών, θηλαστικών, όπως και την καφέ αρκούδα και τον μεγαλύτερο ελληνικό υποπληθυσμό αγριόγιδου, ερπετά, αμφίβια και ασπόνδυλα.

 Ο Όλυμπος, το υψηλότερο βουνό της Ελλάδας, διαχρονικό σύμβολο του ελληνικού πολιτισμού και της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, ως η μυθική κατοικία των Δώδεκα Ολύμπιων Θεών, κατέχει κεντρική θέση στην κοσμοαντίληψη των αρχαίων Ελλήνων. Η επίδρασή του, μέσα από τα Ομηρικά Έπη, τη Θεογονία του Ησιόδου και τη μεταγενέστερη γραμματεία, υπερέβη τα όρια του αρχαίου κόσμου. Εξακολουθεί  και σήμερα να εμπνέει τη λογοτεχνία, τις τέχνες, τη φιλοσοφία, τις επιστήμες και τη σύγχρονη παγκόσμια πολιτιστική δημιουργία. Η αρχαιολογική περιοχή του Δίου, στους πρόποδες του βουνού, συνιστά τη σημαντικότερη υλική έκφραση της λατρείας των Ολύμπιων Θεών, συμπληρώνοντας οργανικά το εξαιρετικό πολιτιστικό και φυσικό τοπίο του.

 

 

Modern Historians about Macedonia - Adolf Holm

 

CHAPTER XIV

THE MACEDONIANS

The most complete contrast to the Athenians within the confines of the Greek world is presented by the Macedonians.¹ We count them as Greeks in the wider sense of the word; their language cannot have differed much from the dialects of Greece, and there is not the slightest reason for assuming that their customs were more unlike those of the regular Greeks than those of the Epirotes or Cretans for instance. But as regards their civilization they represent the extreme end of a chain, the first link of which is Athens. Athens developed certain genuine Greek peculiarities in a marked manner, especially individualism in all departments, from the highest to the lowest, and city organization. In Macedonia, on the other hand, a peasant population is the prevailing element, and the result is that the monarchy and the nobility have a preponderance of power.

It has been said that the Macedonians are Greeks who have not got beyond the Homeric standpoint, and there is a great deal of truth in the remark. With Homer, as in Macedonia, personal authority predominates, and there is no such thing as written laws. Alexander's preference for Homer had a deeper root than mere literary taste; he felt himself at home in the Homeric world, which seemed lost in the haze of a distant past to a Demosthenes. We will begin by taking a rapid glance at the peculiarities of the Macedonian country and people.

Henceforth Philip is the central figure in Greek history.

The Macedonians were a vigorous peasant race, keen soldiers and hunters. A man who had not killed his boar could not take a seat at a banquet with the men; those who had never slain an enemy wore a cord round their waist. They respected their kings, but sometimes preferred to follow the princes of the various tribes. The nobility enjoyed great prestige; many nobles joined the king's suite as friends (hetairoi), so as to be first in sharing danger and booty in his campaigns. This reminds us of the comitatus of the Germani.

page 205

Modern historians about Macedonia – Richard Stoneman

 

 

 

 Alexander in India

 

 It is said that the Stagirite [Aristotle] received eight hundred talents from Alexander as his contribution towards perfecting his History of Animals.

 

ATHENAEUS 9.58 (398E); cf. FRANCIS BACON, ADVANCEMENT OF LEARNING 2.11

 

King Alexander the Great being fired with a desire to know the natures of animals and having delegated the pursuit of this study to Aristotle as a man of supreme eminence in every branch of science, orders were given to some thousands of persons throughout the whole of Asia and Greece, all those who made their living by hunting, fowling and fishing and those who were in charge of warrens, herds, apiaries, fishponds and aviaries, to obey his instructions, so that he might not fail to be informed about any creature born anywhere.

PLINY, NATURAL HISTORY 8.17.44

Richard Stoneman,The Greek Experience of India: From Alexander to the Indo- Greeks,Princeton University Press

Viaggio nella Calabria Greca - Περιήγηση στην Ελληνόφωνη Καλαβρία

 

ITALIANO:"Viaggio nella Calabria Greca...insieme a un ministro!"

In questo film viene documentata la visita del vice ministro esteri Greco nella zona ellenofona della Calabria, ma anche vari aspetti culturali interessanti di questa minoranza, come per esempio la lingua, la storia, l'arte,delle testiomonianze ecc. La durata totale del documentario è di 70 minuti, ed è diviso in 8 parti.       

ΕΛΛΗΝΙΚΑ:"Περιήγηση στην Ελληνόφωνη Καλαβρία...παρέα με έναν υπουργό!"

Το ντοκιμαντέρ αυτό καταγράφει την επίσκεψη του Υφ.Εξωτερικών της Ελλάδας στα ελληνόφωνα χωριά της Καλαβρίας, καθώς και διάφορα ενδιαφέροντα πολιτιστικά στοιχεία αυτής της μειονότητας, όπως π.χ. γλώσσα, ιστορία, τέχνες , διάφορες μαρτυρίες κ.α. Η συνολική του διάρκεια είναι 70 λεπτά, και έχει χωριστεί σε 8 μέρη.

Alessandro Spiliotopulos,2008