Φίλιπποι:Ο Απόστολος Παύλος και η πανεπιστημιακή ανασκαφή ΑΠΘ

 

Κάτω από το ψηφιδωτό δάπεδο ενός μυστηριώδους οκταγωνικού ναού στους Φιλίππους, οι αρχαιολόγοι βρήκαν επιγραφή με το όνομα του Αποστόλου Παύλου, πιθανότατα έναν από τους αρχαιότερους δημόσιους χριστιανικούς ναούς που έχουν ποτέ ανασκαφεί.

Παρουσιάστρια: Ελένη Μανακίδου, Καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας ΑΠΘ

Προσκεκλημένος: Αναστάσιος Τάντσης, Αναπληρωτής Καθηγητής Βυζαντινής Αρχαιολογίας και Τέχνης, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας ΑΠΘ

 

00:00 Εισαγωγή στην εκπομπή

00:34 Παρουσίαση του Αναστάσιου Τάντση και του θέματος: Φίλιπποι

02:26 Από τις Κρηνίδες στους Φιλίππους:το χρυσωρυχείο που τα ξεκίνησε όλα

06:32 Η Μάχη των Φιλίππων: πώς έπεσε η Ρωμαϊκή Δημοκρατία

07:28 «Θα συναντηθούμε στους Φιλίππους»: ο Σαίξπηρ και η παροιμία

10:32 Η επίσκεψη του Αποστόλου Παύλου και η πρώτη ευρωπαϊκή εκκλησία

10:57 Η πρώτη Ευρωπαία χριστιανή: η Λυδία η Φιλιππησία

12:47 Η φυλάκιση και το μαρτύριο του Παύλου στους Φιλίππους

15:09 Η ιστορία των ανασκαφών: οι Γάλλοι ξεκινούν το 1914

16:50 Οι δύο μεγάλες Βασιλικές Α και Β: ένα αρχαιολογικό μυστήριο

19:44 Ο Στυλιανός Πελεκανίδης και η γέννηση της πανεπιστημιακής ανασκαφής

21:29 Το μυστηριώδες Οκτάγωνο και η «Βασιλική του Παύλου» από κάτω του

25:35 Ο εντυπωσιακός Μακεδονικός τάφος κάτω από τα κτίρια

27:09 Πότε και γιατί εγκαταλείφθηκαν οι Φίλιπποι

29:44 Νέα στοιχεία: η ζωή της πόλης συνεχίστηκε ως τον 14ο αιώνα

31:17 Οι διάδοχοι του Πελεκανίδη: Γούναρης, Μέντζος, Πούλου, Τάντσης

36:03 Πώς άλλαξε τα πάντα η ένταξη στην UNESCO το 2016

38:31 Η αφαίρεση του δρόμου που έκοβε τον αρχαιολογικό χώρο στα δύο

39:37 Πού περνούσε πραγματικά η Εγνατία Οδός

43:21 Γιατί αξίζει να επισκεφθείτε τους Φιλίππους σήμερα, θρησκευτικός τουρισμός από όλο τον κόσμο

 

02:26 Οι Φίλιπποι ονομάζονταν αρχικά Κρηνίδες, αποικία της Θάσου που ιδρύθηκε τον 4ο αιώνα π.Χ. λόγω των χρυσωρυχείων του Παγγαίου. Ο Φίλιππος Β' κατέλαβε την περιοχή και της έδωσε το όνομά του.

06:32 Στους Φιλίππους δόθηκε η μάχη ανάμεσα σε Βρούτο-Κάσσιο και Οκταβιανό-Αντώνιο που οδήγησε στη μετατροπή της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας σε Αυτοκρατορία, απ' όπου προήλθε και η φράση «θα συναντηθούμε στους Φιλίππους», που πιθανώς έκανε γνωστή ο Σαίξπηρ.

21:29 Το Οκτάγωνο, ένα εντυπωσιακό περίκεντρο κτίριο, χτίστηκε πάνω σε παλαιότερο ναό. Κάτω από το δάπεδό του βρέθηκε επιγραφή με το όνομα του Παύλου και αναφορά σε επίσκοπο Πορφύριο που συμμετείχε στη Σύνοδο της Σαρδικής το 343, πιθανότατα ένας από τους αρχαιότερους δημόσιους χριστιανικούς ναούς που έχουν ανασκαφεί.

27:09 Η πόλη άρχισε να παρακμάζει στα τέλη του 14ου αιώνα, με την απειλή των Οθωμανών στα Βαλκάνια. Πριν από το 1430, το ιερό λείψανο του Παύλου μεταφέρθηκε στη Θεσσαλονίκη από φόβο.

31:17 Μετά τον Πελεκανίδη, την ανασκαφή συνέχισαν ο Γεώργιος Γούναρης, ο Αριστοτέλης Μέντζος, και σήμερα η Ναταλία Πούλου, με τον Τάντση να εργάζεται εκεί από το 2013.

36:03 Η ένταξη των Φιλίππων στην Παγκόσμια Πολιτιστική Κληρονομιά της UNESCO το 2016 άλλαξε τα πάντα, απαίτησε ακόμα και την αφαίρεση του εθνικού δρόμου Δράμας-Καβάλας που έκοβε στα δύο τον αρχαιολογικό χώρο.

 

Το AUTH Radio είναι το επίσημο ψηφιακό ραδιόφωνο του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ένας χώρος έκφρασης, γνώσης και δημιουργικού διαλόγου μέσα στην πανεπιστημιακή κοινότητα. Οι εκπομπές σχεδιάζονται και υλοποιούνται από φοιτητές και καθηγητές του ΑΠΘ.